رويدادى دشوار و پيشبينى ناشده :
هنگامى كه معز الدوله ميان « مونسيه » و « آذرمه » رسيد ، روز پانزدهم شباط [ 1 ] بادى سرد * از باختر وزيدن گرفت ، دمه [ 2 ] همه جا را فرا گرفت . در چند ساعت اول روز بسيارى از سپاهيانش تلف شدند ، خود معز الدوله نيز بيهوش شده نزديك بود از بسيارى كرك و خز كه ، بر او نشست بميرد . سپاهيان چوب سقفها و درهاى مردم « آذرمه » را كنده بسوختند و معز الدوله سه هزار درم داد تا بجاى آنها چوب خريدارى كنند .
راى نادرست و رفتار زشت معز الدوله پس از پايان كار « روزبهانيان » كه به ويرانى كشور و بدفرجامى فرزندان مردم و رعيت انجاميد :
معز الدوله پس از پايان كار « روزبهان » تصميم گرفت ، ديلميان روزبهانى را براند و كسانى كه از او جدا نشده بودند هر چند مشكوك باشند نگاه دارد . او وعده داده بود ، سه دهم اصل اموالشان را به ايشان بپردازد ، زيرا كه ، او گمان مىكرد توانائى پرداخت همهء آن را نداشته باشد . او پيروزى خود [ بر روزبهانيان ] را ، از تركان مىديد . او پيش از اين ابراز شايستگى نيز خود را بدهكار تركان مىديد ، تا چه رسد به پس از آن . او به پاداش دادن تركان پرداخت ، گروهى را به مقام « سرگردى » ، گروهى به درجهء « پردهدارى » ، گروهى به درجهء « گروهبانى » [ 3 ] بالا برد ، و هر گروه را به يك پايه بالاتر رسانيد . ديلميان روزبهانى را راند ، تا بتواند مواجب آنان را به ديلميان خودش بپردازد . روزبهانيان را به اهواز فرستاد و به وزير مهلبى دستورى نوشت كه همهء ايشان را از همهء بخشها *
هامش
[ ( 1 - ) ] صاحب تكمله افزايد : برابر سوم ذى حجه .
[ ( 2 - ) ]M: متن : و وقع دمق . . .
[ ( 3 - ) ]M: متن : « قود . . . و استحجب . . . و نقب . . . » قائد ، حاجب ، نقيب ، سه درجهء نظامى بوده است . ولى در خ 6 : 301 مشكويه ترتيب را بدين گونه آورده است : الاستحجاب و التقويد و التنقيب ، و در 6 : 414 گويد : فقود القواد و عرف العرفاء و نقب النقباء . پس به جاى حاجب ، عريف نهاده است .