شده و نور توفيق بوجود آيد . و گاهى نيز نور پشيمانى بيش از نور توفيق خواهد بود . زيرا گذشت خداوند زياد بوده و گاهى علاوه بر عفو كوتاهيها ، آن را تبديل به سعى و تلاش نموده و به عملى كه مىخواهد با آن گذشت را جبران كند ، بيش از عملى كه اگر انجام مىداد ، پاداش مىدهد .
مطالبى كه در ابتدا گفتيم ، فرضى بوده و كسى كه براى بدست آوردن اخلاص سعى و تلاش مىنمايد در بيشتر اوقات يا هميشه مطمئن نمىشود كه به نتيجه رسيده است . بنابراين بايد تمام توان خود را به كار گرفته و با جديتى هر چه بيشتر به عمل بپردازد ، تا در پرتو اعمال خود بفهمد كه بدون يارى خدا و كمك گرفتن از او نمىتواند به اخلاص دست يابد . زيرا مخلص همانگونه كه از امام صادق عليه السّلام روايت شده است : « كسى است كه براى بدست آوردن چيزى كه ارزش علم ، عمل ، عامل و نتيجه عمل همگى بدان وابسته هستند ، جان خويش را فدا كرده و خون خود را مىدهد . و دسترسى به آن كار سختى است كه بنده ، جز با توفيق مخصوص خداى متعال نمىتواند به آن دست يابد . » .
و وقتى بنده تمام توان خود را به كار گرفت و فهميد كه نمىتواند به مراد خود برسد ، در اينجاست كه ناچار مىشود از ته دل از خداى متعال يارى جسته و به در كرم او پناه ببرد . و در پى آن رحمت بىانتهاى الهى بر او مىوزد - زيرا او كريم بوده و گراميداشت بندگان ناچار خود را كه به درگاه او و براى دريافت رضايت او آمدهاند ، دوست دارد . آنگاه او را
المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — صفحة 532
مساهمون: ابراهيم محدث
ص٥٣٢