تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 484

مساهمون:

ص٤٨٤
رشيد آن را بستد و حمّاد بربرى آن را از نو بنا كرد و دار القوارير نام گرفت ، زيرا روى كار آن از بيرون مرمر و فسيفساء و شيشه و ميناى زرد و سرخ بود . دار القوارير ، نزد در دوم در پهلوى مسعى بود و سقايه در نزد آن بود . نزديك به خانهء جبير ، خانهء خيره دخت سباع بن عبد العزّى بود اين خانه در جوار مسجد الحرام بود كه بعدا داخل در مسجد شد . مهدى در بهاى آن چهل و سه هزار دينار به خيره داد . جنب خانهء خيره سراى ازرق بن عمرو الغسّانى بود و در كنار آن خانهء حفصه بود كه آن را دار الزوراء مىگفتند و جنب آن خانهء عتبة بن فرقد السّلمى بود . مساكن بنى عدىّ در جاهليت بين صفا و كعبه بود . سپس بيشترشان پيش از اسلام ، پس از منازعاتى كه ميان ايشان و بنى عبد شمس پديد آمد ، به نواحى شمال مسجد كوچ كردند و همه جز آل اصداء و آل مؤمل منازل خود را فروختند . ازرقى از منازل ديگران سخنى نمىگويد .

مسعى

زمينى كه ميان صفا و مروه است در بين اراضى مكه مكانتى خاص دارد ؛ زيرا سعى بين صفا و مروه كه عملى واجب از مراسم حج است ، در آنجا صورت مىگيرد و در آيهء كريمه آمده است كه :
« إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما »
( بقره : 185 ) اين زمين را « مسعى » گويند ؛ يعنى محل سعى . و از صفا تا مروه امتداد دارد . پيش از اين وادى از پايين آن پيوسته به مسجد مىگذشت ولى بعدها در اثر توسعهء مسجد از سمت شمالى و اقداماتى كه براى جلوگيرى از سيل صورت گرفت در مجراى وادى تغييراتى پديد آمد . مجراى وادى را تغيير دادند تا مسجد الحرام از آسيب سيلهاى بنيان كن در امان بماند . ازرقى مسعى را با تغييراتى كه در آن داده شده وصف مىكند و از برخى آثار و بناهاى نزديك و اطراف آن سخن مىگويد . در كتب فقهى هم مسعى كه جايگاه سعى بين صفا و مروه است مورد توجه قرار گرفته ؛ زيرا سعى بر يك روش نيست ، گاه به راه رفتن است گاه به دويدن يا سواره و يا پياده .