مغيره او را گفت : كدام را بيشتر دوست دارى . آيا مقررى را به تو دهم يا به پسرت يونس . گفت : من پيرى هستم كه امروز يا فردا خواهم مرد آن مقررى را به پسرم ده . پس پنجاه دينار براى من « فرض » تعيين كرد . در زمان هارون الرشيد ابو بكر بن عبد اللّه زبيرى عهدهدار پرداخت عطا بود خليفهء هرثمه و خليفه ايوب بن ابى سميره براى رسيدگى به دفاتر عطا آمده بودند ، چون نوبت به من رسيد گفتند كه تو از هذيل هستى ولى نامت در ميان آل زبير ثبت شده ما بيش از پانزده دينار به تو مىدهيم . ابو بكر بن عبد اللّه گفت : شما را فرستادهاند كه پيروى كنيد نه بدعت بگذاريد . آنها نيز امضاء كردند و مرا صد و پنجاه دينار دادند . « 1 »
نيز زبير بن بكّار روايت مىكند از يحيى بن محمد كه او گفت : مهدى عباسى در سال 164 مالى را به دست مغيرة بن خبيب قسمت كرد . شيوخ بنى هاشم را هر يك شصت و پنج دينار داد و فروتران را چهل و پنج دينار . شيوخ قريش را چهل و پنج دينار داد و فروتران را بيست و هفت دينار . شيوخ انصار را بيست و هفت دينار داد و فروتران را هفده دينار . عرب را از موالى بيشتر داد و نمىدانم چقدر . شيوخ موالى را پانزده دينار داد و فروتران بر حسب وجب داد . شش تايى را شش دينار و پنج تايى را پنج دينار و چهار تايى را كه كمتر از همه بودند چهار دينار . شمار مردمى كه نامشان را نوشته بودند هشتاد هزار نفر بودند . مغيرة بن خبيب گويد :
بعضىها را نقيبان غفلت كرده و نامشان از قلم افتاده بود من آنها را از مال خود دادم آن قدر كه مجبور به قرض شدم . « 2 »
از اين عبارت برمىآيد كه :
1 - مهدى به مردم مدينه عطا داد . معلوم مىشود به هنگام به خلافت نشستن مهدى ، مردم مدينه عطايى نمىگرفتهاند .
2 - مهدى هزار مقررى جديد براى مردم مدينه معين كرد . معلوم مىشود كه اين عطاى براى همهء مردم مدينه نبوده است بلكه مجالى بوده براى دادن مقرريهاى تازه و مسلّم است كه اين مقررى جديد همهء كسانى را كه در دفتر عطا نبودهاند در برنمىگرفته با اين همه از اهميت خاصى برخوردار بوده است .
هامش
( 1 ) - جمهرة نسب قريش ، ص 110 ؛ اغانى ، ج 18 ، ص 98 .
( 2 ) - جمهرة نسب قريش ، ص 111 ؛ خطيب ، ج 13 ، ص 194 .