تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 28

مساهمون:

ص٢٨
متوجه ترغيب و تشجيع مردم به امر تجارت و رشد و نمو آن گردد . حجاز تحت تأثير گسترش فعاليت بازرگانى قرار گرفت . پول در دست مردم زياد شد و ثروتها افزون گرديد . وارد كردن كالا از ديگر بلاد جزيرة العرب و خارج آن رواج يافت . آنچه بيش از هر كالايى مورد توجه بازرگانان بود منسوجات مختلفى بود كه از ديگر اقاليم وارد مىكردند ، حتى از بلاد دور چون خراسان و ماوراء النهر . مسلما رشد بازرگانى ، با رشد معاملات مالى و تبديل نقود يا به طور كلى صرّافى همراه بود .

حجاز و سنت

كتب اصول فقه همه بر اين نظر متفقند كه سنت پس از قرآن مصدر قانونگذارى اسلامى است و مرادشان از « سنت » چيزى است كه رسول خدا - ص - گفته يا عملى است كه انجام داده يا آن عمل را از ديگرى ديده و آن را تأييد نموده يا انكار ننموده است . بعضى با توسّع بيشترى ، اعمال صحابه را هم سنت شمرده‌اند . چون پيامبر و صحابه ، زندگى خود را در حجاز سپرى ساخته‌اند ، سنت عبارت از وضعيتى بود كه بويژه در مدينه برقرار بوده و رسول خدا - ص - بر خلاف آن رفتار نكرد . از زمان خلافت عثمان ، پيروى از سنت چيزى بود كه بر زبانها افتاده بود . هنگامى كه كار خلافتش سستى گرفت بعضى از كسانى كه به خلاف او برخاسته بودند ، خواستار اجراى سنت رسول الله - ص - شدند . در مطاوى كتب ، سخن از كسانى است كه بر ضد او شورش كردند و از او خواستند كه بر طبق كتاب خدا و سنت پيامبر عمل كند . كتبى كه اين گونه مطالب در آنها آمده است غالبا در قرن دوم هجرى نوشته شده‌اند و در آنها توضيح داده نشده كه مناديان ، مرادشان از متابعت از سنت پيامبر چه بوده است . در هر حال معلوم مىشود كه در ميان مردم ، سنت نبى ارج و احترام فراوان داشته و آن را از پايه‌هاى حكومت سالم مىشمرده‌اند . اقوال رسول اكرم - ص - ، و اعمال او كه صحابه ناظر آنها بوده‌اند ، مدتها به صورت شفاهى بازگو مىشد تا آنگاه كه عمر بن عبد العزيز به خلافت نشست و به تدوين احاديث