مريسيع : نام آبى است در ناحيهء قديد تا ساحل . ساكنان آن بنى المصطلق هستند از خزاعه . پيامبر - ص - به جنگ آنان رفت . ابن سعد گويد : ميان مريسيع و فرع حدود يك روز راه است و ميان فرع و مدينه مقدار هشت بريد . مجد گويد : فاصلهء آن از فرع يك ساعت راه است .
در نزديكى قديد خيمهء امّ معبد است كه پيامبر - ص - در راه هجرت در آنجا درنگ كرد . « 1 » اسدى گويد كه پيش از قديد مسجدى است در سه ميلى آن و گويد كه خيمهء امّ معبد خزاعى و جايگاه منات بت معروف در جاهليت در حدود همين فاصله است .
گردنهء خليص
در هشت ميلى و خردهاى از قديد ، خليص واقع شده است . آن را عين ابن يزيع نيز گويند . در سه ميلى گردنهء خليص واقع شده . اين گردنه حرّه ( سنگلاخ ) را قطع مىكند . در نزد اين حرّه مسجدى است از رسول خدا . « 2 »
غدير خمّ
آنگاه كه از جحفه سخن مىگفتيم دربارهء غدير خمّ گفتيم كه غدير خمّ بنابر اغلب روايات ، سه ميل با جحفه فاصله دارد . يا بنابر قول يعقوبى دو ميل و يا بنابر قول عرّام يك ميل . مىتوان گفت سبب اين اختلافها تعيين آغاز اندازهگيرى است .
عرّام گويد : پايين جحفه به يك ميل ، غدير خم است و سيلاب وادى آن در دريا مىريزد . در آنجا جز درخت بادام تلخ كه از چوب آن آتشزنه كنند و گونهاى كنگر و اراك نمىرويد .
آب باران همواره از جانب مشرق به آن مىرسد . مردمى از خزاعه و شمار كمى از كنانه در آنجا زندگى مىكنند . « 3 »
هامش
( 1 ) - ياقوت ، ج 2 ، ص 511 .
( 2 ) - ياقوت ، ج 3 ، ص 673 .
( 3 ) - ياقوت ، ج 2 ، ص 471 .