خزاعهاند . گويند به نام يكى از انصار كه مردى توانگر بود و سلّام نام داشت ناميده شده . خيف ذى القبر پايينتر از خيف سلّام است و در آن منبر نيست هر چند مكانى است آباد با درختان خرما و موز و انار . ساكنانش بنى مسروحاند و سعد و كنانه و تجار الفاق ( ؟ ) آبشان از قناتها و چشمههاست كه از دو طرف وادى مىجوشد . به سبب وجود قبر احمد بن الرضا ، آنجا را خيف ذى القبر ناميدهاند . و سلّام از اغنياى اين بلاد بود ، از انصار . و اين قول ابو اشعث كندى است . و گويند كه در نزد چاه خم ، ميثب واقع شد .
قديد و مشلّل
منزل مهم بعد از جحفه قديد است . قريهاى است جامع « 1 » و بزرگ . از منابر فرع است . پيامبر - ص - به هنگام هجرت خود از آنجا گذشت . آب و بستانهاى فراوان دارد .
ساكنانش بسيارند . بلدهاى است پرنعمت . آبش از چاهها و درياست . در آنجا منازلى است از آن خزاعه .
از كوه مشلّل به سوى دريا كه پايين رويم به قديد مىرسيم . ميان آن دو وادى عزور است در سه ميلى قديد .
مسلم بن عقبة المرّى و قاسم در مشلّل مدفوناند . آب غسّان و جبيل در مشلّل است .
بت منات در قديد بر ساحل دريا نصب شده بود و قراضم ميان مشلّل و خيمتين است .
چاه سميحه نيز در قديد است .
ميان قديد و عسفان وادى اثامد و جمدان است و آن كوهى است در حجاز ، از منازل بنى سليم . در جمدان موضعى است به نام دفّ .
اما قاحه ؛ شهرى است در سه مرحلهاى مدينه ، پيش از سقيا ، در حدود يك ميل . نصر گويد : موضعى است ميان جحفه و قديد . شنابك سه كوه است خرد و جدا از هم . ميان قديد و جحفه از ديار خزاعه .
لفت گردنهاى است در كوه قديد .
ذهبان قريهاى است در ساحل ميان جده و قديد .
هامش
( 1 ) - بكرى ، ص 787 ؛ سمهودى ج 2 ، ص 360 .