ريض و نجف بيست هزار نخل را آبيارى كنند . و در قريهء فارع در نزديك عسفان نخلستانهاى بسيار است .
همچنين در مهايع خرما و موز و انار و انگور به دست آيد و كشتزارها باشد . و در خيف ذى القبر خرماى بسيار و موز و انار باشد ؛ همچنين خيف النعم كه نخلستانها و مزارع دارد . در وادى ظهران كه مرّ الظّهران در آنجاست چشمههاى بسيار و نخلها و انجير كوهى باشد .
ميفعان قريهاى است داراى كشته و نخلها و ميوهها . معدن البرم نخلستانها و مزارع دارد ، آبش از چاههاست . طائف ، داراى مزارع و نخلها و موز و انگور و ديگر ميوههاست رحضيّه چاههاى آب دارد و بر سر چاهها مزارع بسيار و نخلهاست .
وادى ذو رولان ؛ روستاهاى بسيار دارد در آنجا نخلها فراوان است . از جمله روستاهاى آن قلهى و تقتد است . سوارقيه ؛ در آنجا چند مزرعه است و نخلها و درختان ميوه .
قيّا ؛ قريهاى است در سه فرسخى سوارقيّه ، در آنجا مردم بسيار زندگى مىكنند و نخلها و ديگر درختان و مزارع دارد .
ملحان ؛ در بطن وادى قوران است آبش شيرين و گوارا است نخل و ديگر درختان دارد .
رفده ؛ در وادى عريفطان ، نخلستانها و نيزارها دارد .
جفينه ؛ هم از مزارع و نخلها برخوردار است . آبش از چاههاست .
مرّان ؛ قريهاى است با نعمت فراوان و چشمهها و چاههاى بسيار .
قباء ؛ مزارع بسيار دارد كه از چاه آبيارى شوند ، ولى نخلهايش زياد نيست .
همچنين ثلماء ؛ آب آن از كوه عزور است . نخلستان و درختان بسيار دارد .
دركديد ؛ كه ميان امجّ و عسفان است ، چشمهاى جارى است و بر آن چشمه نخلستانها است .
در امجّ ؛ انواع خرما و سبزى و مزارع است . با مزارع و نخلهاى فراوان .
در سقيا ؛ بستان بزرگى است و نخلستانى ، نخلستانها و بستانها از قرح تا آنجا به هم پيوسته است . در سايه ؛ نخلها و مزارع و موز و انگور است .
در واديهاى شمنصير ؛ همچنين است . و رابغ و ( حهراء ) كه ميان مكه و جده است داراى مزارع و نخلهاست .
در وادى عران ؛ به قول صاحب زهر الرياض ، صد و سى و چند نوع خرما باشد از جمله صيحانى و گويد دوازده نوع خرما . و بعضى گويند بهترين انواع رطب : حلو و طبرجلى و فريسى
الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 146
مساهمون: صالح أحمد العلي
ص١٤٦