جمله مدنى و آن نوعى برنى است كه در مدينه آن را مراودى گويند . انگورى لطيف و شيرين است با انگور زيتى شام برابرى مىكند . رنگ آن سفيد است . و نيز انگور حجازى بيشتر سفيد و بعضى از انواع آن لطيف است و سوادى از آن بهتر است و خمرى كه باز هم بهتر است .
بهترين انگور در باغهاى قبا است . سعد بن ابى وقاص را در عقيق تاكستانى بود كه انگور آن را هر سال هزار دينار مىفروخت . « 1 »
از مشهورترين مناطق كشت انگور طائف بود . وهط از جاهايى بود كه انگورش نيكو مىشد . از انواع انگور كه در طائف بود ، يكى انگور رازقى بود . رازقى از انگورهاى سفيد بود و دانهء درازى داشت آن را ملاحى هم مىگويند . ديگر انگور اطراف العذارى كه انگورى بود چون دانهء بلوط سياه و دراز شبيه به انگشت حنا بسته دوشيزگان ، خوشههاى آن دراز بود گاه به قد يك ذراع . « 2 »
درختان ميوه
در حجاز انواع درختان ميوه كاشته مىشود . در قرآن كريم نام انگور و انجير و زيتون و انار آمده است . فقهاى حجاز انواع متعدد درختان ميوه را نام بردهاند كه بيشتر آنها در حجاز به عمل مىآمده است .
يكى از فقها از امرود و توت و انجير و انگور و آلو و ترنج و مويز و موز و اترج و صنوبر و گردو و بادام و پسته و به نام برده است و ديگرى از گردو و بادام و انار و به و ترنج و انجير و توت ياد كرده .
كلبى از انجير و امرود و آلو و ترنج و موز و انار و سيب و شفتالو و به و انگور رازقى ياد كرده و ديگرى از ترنج و توت و بادام و گردو و به و زردآلو و انار و موز . و همچنين سبزدانه و آلو را برشمردهاند . انجير بر سر چشمههايى كه در اطراف شمنصير است مىرويد و نيز در سوارقيّه و قدس . « 3 »
انار در ورقان و مهايع و خيف ذى القبر و سايه و سوارقيه رويد . ابو حنيفهء دينورى گويد
هامش
( 1 ) - الجواهر المضيئه ، ص 90 و 91 .
( 2 ) - لسان العرب ، ج 11 ، ص 124 .
( 3 ) - لسان العرب ، ج 11 ، ص 124 .