سدر ؛ در كوههاى ذره بسيار است و نيز در غدير مختبى .
سلم ؛ در غدير مختبى پيدا شود . و در وادى برك و عيص .
مرخ ؛ از نباتات وادى عرج و واديهاى شمنصير و آره و غزال و دوران و كليّه است .
نبح ؛ از بيشترين نباتات شمنصير و شراة است . در همهء اين كوهها قرظ مىرويد ؛ بويژه در كوههاى سراة و يسوم و قرقد . در آنجاها جز نبح و شوحط نرويد .
نص ؛ در عقبة العلم در راه تبوك بسيار است .
طلح ؛ از درختان جبال ذره است .
ظيان ؛ از نباتات ثافل اكبر و ثافل اصغر است . ظيان داراى ساقهء سبز و خاردار است . از شاخههايش هيزم مىبرند . از آن خوشههايى آويزد . چون عشرق و عشرق شبيه حندقوقا است و بويى بد دارد .
عظاه ؛ از نباتات غدير مختبى است .
عفار ؛ از درختان كوههاى ذره است . عفار را گلى خوشبو است و سفيد ؛ مانند گل سوسن .
غرب ؛ از درختان كوههاى سراة است .
مرخ ؛ از نباتات واديهاى شمنصير و ذره و غزال و دوران و كليّه است .
نخيل ؛ از مهمترين درختان است كه در اماكن مختلف حجاز ، خاصه در آنجا كه آب بسيار است مىرويد . از خرماى روستاهاى بزرگ مانند خيبر و وادى القرى و ذو المروه و روستاهاى ديگر نام بردهاند .
ينبع ؛ دژى است داراى نخل و آب و كشته . آبادتر و پرنخلتر از يثرب است .
صفراء ؛ قريهاى است با نخلستانهاى بسيار و مزارع . واديى است پرنخل و پرآب و پركشته .
سويقيّه ؛ واديى است كه در آنجا نخل بسيار است .
در قريههاى قصر و شرع كه در مشرق ذره هستند ، مزارع و نخيل و چشمههاست .
در نهب اعلى چاهى است با آب بسيار ، با آب آن خربزه و بقولات و نخلستانها حاصل كنند ، آن را ذوخيمى گويند .
آره ؛ كوهى است در حجاز ميان مكه و مدينه . از جوانب آن چشمهها جارى است و بر سر هر چشمه قريهاى است . از آن جمله است فرع و امّ العيال و مضيق و محضه و وبره و خضره و غفوه در هر يك از آن قريه زرع و نخيل باشد .
الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 145
مساهمون: صالح أحمد العلي
ص١٤٥