672 - عبد الله بن محمد بن حسين بن ناقيا [ 1 ]
ابو القاسم ، اديب و شاعر . به بندار معروف بود . در شب يكشنبهء چهارم محرم سال 485 در بغداد وفات يافت و در مقابر باب الشام به خاك سپرده شد . ولادتش در ماه ذوالقعدهء سال 410 بود . كتابهايى دلپسند تأليف كرده چون كتاب ملح الممالحة و اغانى المحدثين و ملح الكاتب و تفسير فصيح ثعلب و اختصار الاغانى و شرح كتاب الوسيط و نيز او راست مقاماتى ادبى .
ولى در دين و عقايدش متهم بود . در سخنش هزل و طنز فراوان بود . ابو الحسن على بن احمد دهّان گويد ، پس از مرگ ابن ناقيا من براى غسل دادن او رفتم . دست چپش بسته بود . كوشيدم و آن را باز كردم . در آن كاغذى بود كه كلماتش در هم شده بود . به سختى آن را خواندم . اين دو بيت بود [ 2 ] :
نزلت بجار لم يخيّب ضيفه * ارجّى نجاتى من عذاب جهنم
و انّى على خوفى من الله واثق * بانعامه و الله اكرم منعم
.
673 - عبد الحميد بن عبد الله بن اسامه [ 3 ]
ابو على بن تقى هاشمى علوى حسينى و زيدى ، شريف و نقيب . نقيب شرف الدين يحيى بن ابى زيد نقيب بصرى حكايت كرد كه در زير آسمان كسى آگاهتر از ابن تقى به انساب نبود . از معرفت خود به عجايب سخن مىگفت . با وجود اين به طب و نجوم و دانشهاى بسيار ديگر از جمله فقه و شعر آگاهى داشت [ 4 ] .
هامش
[ 1 ] الوافى 18 : 16 ، المنتظم 9 : 68 ، انباه الرواة 2 : 133 ، ابن خلكان 3 : 98 ، ميزان الاعتدال 2 : 533 ، الجواهر المضيئة 1 : 283 ، لسان الميزان 3 : 235 ، تاج التراجم : 39 ، بغية الوعاة 2 : 67 .
[ 2 ] حاصل معنى : بر همسايهاى مهمان شدم كه مهمانش را نوميد نمىكند . به رهايى خود از آتش جهنم اميد مىدارم . با آنكه از خداى بيمناكم به انعام او اطمينان دارم زيرا خداوند كريمترين نعمتدهنده است .
[ 3 ] اين شرح حال از الوافى صفدى ( 18 : 72 - 73 ) بر گرفته شده ، در آنجا تأكيد كرده كه آن را از معجم الادباى ياقوت نقل نموده .
[ 4 ] بايد شرح حال اخفش اكبر ، عبد الحميد بن عبد المجيد از ياقوت فوت شده باشد ولى ياقوت در جايى به صراحت چيزى نگفته است ( بنگريد به الوافى 18 : 80 ) .