در سال 320 و اند در گذشت . .
1082 - محمد بن على بن ابراهيم بن زبرج [ 1 ]
ابو منصور بن ابى البقاء عتّابى بغدادى . نحو را نزد ابو السّعادات هبة الله بن على بن شجرى خواند و لغت را نزد ابو منصور موهوب بن احمد جواليقى و حديث را از جد مادريش ابو العباس احمد بن قاسم و ابو القاسم هبة الله بن الحصين و ابو بكر محمد بن عبد الباقى انصارى سماع كرد . و قاضى ابو المحاسن عمر بن على بن خضر قرشى و ابو المفاخر محمد بن محفوظ جرباذقانى و عبد الرحمن بن يعيش قواريرى از او روايت كردهاند . در نحو و علوم عربيت سمت پيشوايى داشت . قرآن مىآموخت و خطى خوش داشت ، صحيح و با ضبطى درست . ميان او و ابو محمد بن خشاب بغدادى نحوى منافرات و مناظرات بود . در ماه ربيع الاول سال 484 زاده شد و در روز سهشنبهء پانزدهم جمادى الاولى سال 556 در گذشت . .
1083 - محمد بن على بن احمد ادفوى مصرى [ 2 ]
ابو بكر كنيه داشت . نحوى و مفسر بود . اصل او از ادفو ، شهرى از شهرهاى صعيد مصر ، بود ، نزديك به اسوان . در مصر سكونت داشت . مردى صالح بود و از دسترنج خود زندگى مىكرد . با ابو جعفر نحّاس مصرى مصاحبت داشت و از او فراوان بهره گرفت .
همه تصنيفات او را روايت كرد . سرور اهل زمانش بود چه در مصر و چه در غير مصر .
مجلسش جايگاه بزرگان و رؤسا و فضلا بود . در تفسير كتابهاى مفيد نوشته است . از جمله كتاب الاستغناء و آن بزرگترين كتابى است در تفسير . در آن علوم بسيار گردآورد كه در تفاسير ديگر گرد نيامده است .
وفاتش در روز پنجشنبهء هشت روز باقى مانده از ربيع الاول سال 388 اتفاق افتاد .
هامش
[ 1 ] ابن خلّكان 4 : 389 ، انباه الرواة 3 : 188 ، مختصر ابن الدبيثى 1 : 88 ، الوافى 4 : 152 ، بغية الوعاة 1 : 173 .
[ 2 ] انباه الرواة 3 : 186 ، الوافى 4 : 117 ، بغية الوعاة 1 : 189 ، طبقات ابن الجزرى 2 : 198 ، طبقات المفسرين للسيوطى ، طبقات الداودى 2 : 535 .