كتاب الاقرار بالحكم الظاهر ، كتاب الاجناس ، كتاب اتّباع امر رسول الله ( ص ) ، كتاب مسألة الجنين ، كتاب وصية الشافعى ، كتاب ذبائح بنى اسرائيل ، كتاب غسل الميّت ، كتاب ما ينجّس الماء مما خالطه ، كتاب الامالى فى الطّلاق ، كتاب مختصر البويطىّ كه ربيع آن را از شافعى روايت كرده است . .
996 - محمد بن ازهر بن عيسى [ 1 ]
يكى از اخباريان مشهور است . محمد بن اسحاق نديم گويد كه در سال 279 وفات كرد .
ولادتش در سال 200 بود و مرگش در سن 79 سالگى . از ابن الاعرابى و جز او سماع علم كرد . از آثار اوست : كتاب التاريخ كه از كتابهاى نيكوست . .
997 - محمد بن اسحاق بن يسار [ 2 ]
صاحب السيره . ابو عبد الله كنيه داشت و بعضى گويند ابو بكر . از موالى عبد الله بن قيس بن مخرمه بن مطّلب بن عبد مناف بود . يسار از اسيران عين التّمر و نخستين اسيرى بود كه از عراق به مدينه وارد شد . اين ابى حيثمه گويد : موسى بن يسار برادر اسحاق بن يسار ، عمّ محمد بن اسحاق ، نيز راويه و علّامه بود .
محمد بن اسحاق در سال 152 يا 151 درگذشت . او را در مقابر خيزران [ 3 ] ، نزد قبر ابو حنيفه ، به خاك سپردند .
مرزبانى گويد : محمد بن اسحاق نخستين كسى است كه مغازى رسول الله ( ص ) را جمع كرد و تأليف نمود . او از عاصم بن عمر بن قتاده و يزيد بن رومان و محمد بن ابراهيم و ابن شهاب و اعمش روايت مىكرد . نيز رواياتى از فاطمه دخت منذر بن زبير ، زوجهء هشام بن عروه ، روايت كرده . چون خبر به هشام رسيد . پرسيد : آيا او نزد زن من مىرود ؟
به گونهاى كه اين كار را منكر مىشمرد . وى از مدينه در اوائل كار بيرون آمد و كسى از مردم مدينه جز ابراهيم بن سعد از او روايت ننموده است ، محمد بن اسحاق با عباس بن
هامش
[ 1 ] ابن ازهر در الفهرست : 126 كنيهء او را ابو جعفر نوشته ، الوافى 2 : 186 .
[ 2 ] طبقات ابن سعد 7 : 321 ، المعارف : 491 ، المعرفة و التاريخ 2 : 37 ، الفهرست : 105 ، تاريخ بغداد 1 : 214 ، ابن خلكان 4 : 276 ، تذكرة الحفّاظ : 172 ، ميزان الاعتدال 3 : 468 ، سير الذهبى 7 : 33 ، عبر الذهبى 1 : 216 ، الوافى 2 : 188 ، تهذيب التهذيب 9 : 38 ، طبقات الحفاظ : 75 ، الشذرات 1 : 230 .
[ 3 ] م : خبزوران .