912 - قاسم بن محمد ديمرتى اصفهانى [ 1 ]
ابو محمد از قريهاى از قريههاى اصفهان بود به نام ديمرت . از ابراهيم بن متّويه اصفهانى روايت كرده . حمزه گويد : ابو محمد قاسم ديمرتى لغوى و نحوى ، در جوانى به تصحيح كتب و قرائت آنها مىپرداخت چهل سال ديگران نزد او كتابها را مىخواندند .
ابو نصر منصور بن احمد بن محمد بن شيرازى ، خازن كتب عضد الدوله و معلم فرزندش صمصام الدوله و قاضى فارس و اعمال آن ، گويد : ابو محمد قاسم بن محمد ديمرتى اين بيتها را براى ما برخواند . نام شاعران دهگانه را در آن آورده است :
الاصل ان تحكم شعر العشره * اشعار قوم فى زمان لم تره
اشعار بشر و لبيد و عدىّ * نعم و الاعشى و عبيد الاسدى
حتى اذا احكمت شعر النابغه * فابتد فى شعر امرئ القيس
فالفخر فى ذاك و شعر اوس * و ابتدر القوم و فيهم طرفه
و كل ما قال زهير فى صفه
مؤلف گويد : اين است شعر اين علامه كه چنان كه مىبينى در غايت ركاكت و پستى است و نتوانسته است مصراع دوم بيتى را كه در آن ذكر نابغه آمده بسازد .
محمد بن اسحاق گويد : از آثار اوست : كتاب تقويم الالسنة ، كتاب العارض فى الكامل ، كتاب تفسير الحماسه ، كتاب غريب الحديث و كتاب الابانة .
حمزه گويد او را هم كتابهاى بزرگ هست و هم كتابهاى كوچك . از كتابهاى بزرگ او كتاب الصفات است و كتاب تفسير ضروب المنطق ، كتابى كه آن را كتاب تهذيب الطبع هم گويند ، مشتمل بر قطعات بسيارى از نوادر لغت . ابو نعيم در تاريخ اصفهان از او ياد كرده و گويد ابو محمد قاسم بن محمد ديمرتى اديب از ابراهيم متويه و اسحاق بن جميل و
هامش
[ 1 ] الفهرست : 94 ، اخبار اصفهان 2 : 163 ، انباه الرواة 3 : 30 ، الوافى للصفدى ( خ ) ، بغية الوعاة 2 : 263 .