كتابهاى ديگر روايت مىكرد . از ابو نعيم و حجاج بن منهال و محمد بن كبير عبدى و سلمة بن ابراهيم ازدى و قعنبى و عاصم بن على و جز ايشان حديث مىكرد و كتاب المسند را تصنيف كرد . برادرزادهاش عبد الله بن محمد بن عبد العزيز بغوى و دعلج سجزى و سليمان بن احمد طبرانى از او روايت حديث كردهاند و در المسند ، ابو على حامد بن محمد رفّاء هروى از او حديث كرده است . در باب او از دارقطنى پرسيدند ، گفت : ثقه و امانت دار است . ابن ابى حاتم هم او را صدوق خوانده .
ابو بكر سنّى گويد : ابو عبد الرحمن نسائى را از على بن عبد العزيز پرسيدند ، گفت :
خداوند سه بار او را زشت گرداند . پرسيدند آيا تو از او روايت مىكنى . گفت : نه ، گفتند آيا كذاب است ؟ گفت : نه ، ولى جمعى نزد او گرد آمده بودند تا چيزى بخوانند و در عوض چيزى به او دهند آن قدر كه مقدورشان باشد . در آن ميان مرد فقيرى بود كه چيزى نمىداد . على بن عبد العزيز تا او نشسته بود سخنى نمىگفت ، تا هنگامى كه او بيرون مىرفت يا همان مقدار كه ديگران به او مىدادند ، او نيز مىداد . آن مرد غريب فقير چيزى جز كاسهء كوچكى نداشت . گفت آن را بياورد ، بستد و درس آغاز كرد .
قاضى ابو نصر بن كسّار گويد كه از ابو بكر بن سنّى شنيدم كه مىگفت : على بن عبد العزيز در مكه براى حجاج كتب ابو عبيد را مىخواند و مزد مىگرفت . او را سرزنش كردند ، گفت : اى قوم من ميان دو كوه ابو قبيس و قعيقعان هستم . چون حجاج از مكه بيرون روند ابو قبيس از قعيقعان مىپرسد كه چه كسانى باقى ماندهاند . او مىگويد فقط اهالى مكه باقى ماندهاند . مىگويد : راه روزى بسته شد .
ابو الحسين احمد بن جعفر بن محمد بن عبيد الله بن منادى در باب كسانى كه در سال 287 مردهاند گويد : خبر مرگ على بن عبد العزيز ، مصاحب و دوست ابو عبيد ، نيز از مكه برسيد ، او پيش از آغاز مراسم حج وفات كرده بود . .
784 - على بن عبد العزيز بن حسن بن على جرجانى [ 1 ]
ابو الحسن ، قاضى رى در ايام صاحب بن عبّاد ، مردى اديب و فرزانهاى كامل بود . در روز
هامش
[ 1 ] يتيمة الدهر 4 : 3 ، طبقات الشيرازى : 35 ، طبقات العبادى : 111 ، طبقات السّبكى 3 : 459 ، البداية و النّهاية 11 : 331 ، المنتظم 7 : 221 ، ابن خلكان 3 : 278 ، طبقات الاسنوى 1 : 348 ، تاريخ جرجان : 277 ، مرآة الجنان 2 : 386 ، النجوم الزاهرة 4 : 205 ، الشذرات 3 : 56 .