سماع كرد و كسانى چون حافظ ابو القاسم بن عساكر از او روايت كردهاند . از انواع ادب نيك آگاه بود ، او را در علم قراءات و علوم ديگر تأليفاتى نيكوست و نيز ديوان شعرى دارد . شعرش نيز نيكوست . از خاندان وزارت بود . يكى از اجدادش به نام قاسم بن عبيد الله وزارت معتضد و پس از او وزارت مكتفى را بر عهده داشت . و عبيد الله بن قاسم پيش از فرزندش قاسم بن عبيد الله وزير معتضد بود . ميان بارع و ابن هبّاريه اديب و شاعر از كودكى دوستى بود . بارع در آخر عمر خود نابينا شد . حافظ ابو الفرج بن جوزى و ابو عبد الله حسين ابن على بن مهجل ضرير باقدرائى از او سماع كردهاند . در سال 443 در بغداد متولد شد و در بامداد روز سهشنبهء هفدهم جمادىالآخرهء سال 524 وفات كرد . از اوست [ 1 ] :
لم لا اهيم الى الرّياض و حسنها * و اظلّ منها تحت ظل ضافى ؟
الزهر حيّانى بثغر باسم * و الماء وافانى بقلب صافى
393 - حسين بن محمد بن جعفر رافقى [ 2 ]
معروف به الخالع ، يكى از نحويان بزرگ و امام در نحو و لغت و ادب . او را اشعارى نيز هست . به سال 388 وفات كرد . از ابو على فارسى و ابو سعيد سيرافى و جز آن دو دانش آموخت . گويند كه او از نسل معاوية بن ابى سفيان بود . از آثار اوست : كتاب الاودية و الجبال و الرمال و كتاب الامثال و كتاب تخيّلات العرب و شرح ديوان ابو تمّام و كتاب صناعة الشّعر و آثارى ديگر .
هامش
[ 1 ] حاصل معنى : چرا به باغها و زيبايى آنها عاشق نباشم و در سايهسارهاى آن نيارامم ؟ كه گل ، مرا با لبى خندان تحيت مىگويد و آب با دل صافى به استقبالم مىآيد .
[ 2 ] الانساب و اللباب ، تاريخ بغداد 8 : 105 ، ميزان الاعتدال 1 : 547 ، لسان الميزان 2 : 310 ، الوافى 13 : 48 ، بغية الوعاة 1 : 538 . در تاريخ بغداد و المختصر وفات او 422 آمده است .