394 - حسين بن محمد بن حسين بن حىّ تجيبى [ 1 ]
وى از قرطبه بود . اديب و فاضل و عالم به هندسه و هيئت و كوشا در صناعت تعديل . علم حساب و هندسه و هيئت را از ابو عبد الله محمد بن عمر بن محمد معروف به ابن برغوث ، رياضى دان فلكى ، متوفى به سال 444 ، فرا گرفت . وى در سال 442 از اندلس بيرون آمد و رهسپار مصر گرديد در راه در دريا مبتلا به رنجها و محنتهاى فراوان شد . آنگاه از قاهره به يمن رفت و به امير آنجا صليحى داعى مستنصر بالله معدّ بن ظاهر پيوست و از او نيك بهرهمند شد . صليحى او را به رسالت نزد امير المؤمنين القائم بامر الله خليفهء عباسى ، گسيل داشت و او در هيئتى فخيم بر خليفه داخل شد و مورد استقبالى نيكو قرار گرفت . پس از بازگشتش از بغداد به سال 456 وفات كرد . از آثار اوست : زيجى مختصر به روش سند هند و كتب ديگر . از اوست [ 2 ] :
تامّل صورة العدد * و من ينظر اليه هدى
كما الاعداد راجعة * و ان كثرت الى الاحد
كذاك الخلق مرجعهم * لرب واحد صمد
395 - حسين بن محمد بن حسين قمى [ 3 ]
ابو عبد الله كاتب . وى پدر استاد ابو الفضل بن عميد است . ابو اسحاق صابى گويد : رسايل عميد در بلاغت از رسالههاى پسرش ابو الفضل كمتر نيست . مؤلف گويد : به نظر من اين ظلمى است كه ابو اسحاق در حق ابو الفضل مرتكب شده و گويند كه قصهگوى قصهگوى ديگر را دوست ندارد .
عميد عهدهدار ديوان رسايل نوح بن نصر سامانى بود و ملقب بود به الشيخ العميد .
هامش
[ 1 ] بنگريد به نفح الطيب 3 : 376 ، طبقات صاعد : 73 .
[ 2 ] حاصل معنى : در صورت عدد تأمل كن . هر كه در آن بنگرد هدايت شود . همچنان كه اعداد هر چند هم زياد باشند به يك بازمىگردند همان گونه مرجع خلق هم پروردگار يكتاست كه مقصد و مقصود همهء مخلوقات است .
[ 3 ] اين شرح حال از تلخيص مجمع الآداب 4 / 2 : 911 گرفته شده و نيز بنگريد به اخلاق الوزيرين .