مىگفته يا مقلة ابيها ( اى چشم پدر ) ؛ سپس همه او را بدين نام خواندند . ابو عبد اللّه برادر وزير ، ابو على محمد بن على است كه به زيبايى خط معروف بوده است . وزير يگانهء روزگار بود در قلم رقاع و توقيعات . ابو عبد اللّه در قلم دفاتر و نسخ برتر از برادر خود بود .
ولادت ابو عبد اللّه در سلخ رمضان سال 278 بود . و در ماه ربيع الآخر سال 338 وفات كرد . پدرش ابو العباس على بن حسن در ماه ذو الحجّه سال 390 ، در سنّ 67 سالگى و چند ماه ، وفات كرد و پسرش ابو على بر او نماز خواند .
ما همان گونه كه شرط كردهايم براى صاحبان خط باب جداگانهاى قرار دادهايم و شرح حال ابو على بن مقله را در آنجا خواهيم آورد . پدرشان كه او هم ابن مقله نام داشت خطى خوش داشت و در زمان آنها و بعد از آنها خويشاوندان و فرزندانشان اهل نگارش خط بودند ولى ابو على و ابو عبد اللّه به حد كمال ارتقا يافتند . از فرزندان آن دو ، كه به زيبايى خط موسوم بودند ، ابو عبد اللّه و ابو الحسن فرزندان ابو على و ابو احمد سليمان بن ابى الحسن و ابو الحسين على بن ابى على و ابو الفرج عباس بن على بن مقله بودند . اين ابو الفرج در سال 321 در گذشت و ابو الحسين على گرفتار فالج و سكته شد و در سال 346 وفات كرد . تولدش در سال 305 بود .
ابن نصر [ 1 ] گويد : ابو القاسم بن رقّى منجّم سيف الدوله حكايت كرد كه در بامداد روزى كه سيف الدوله در نبرد شكست خورد و لشكريانش كشته شدند و خود جان به سلامت برد و به حلب بازگشت مىگفت كه از اموال گرانبهاى من كه تلف شد يكى پنج هزار ورقه بود به خط ابو على بن مقله . اين سخن در نظرم عظيم آمد . از شيخى از خادمان خاص او پرسيدم ، گفت : ابو على ساليان درازى در خدمت بنى حمدان بود . او در سرايى بزرگ و نيكو ، با همهء اثاثهء آن ، مىزيست و همه وسائل نگارش خط براى او مهيا بود . او در آن سراى چون ملول مىشد قدم مىزد و بازمىگشت . سپس در جايى مىنشست و چيزى مىنوشت . آنگاه برمىخاست و در اطراف آن بستان تفرجى مىكرد و سپس در جاى ديگر مىنشست و اوراق ديگرى مىنوشت . ازاينرو ، در خزائن سيف الدوله شمار كثيرى از خط او وجود داشت .
ثابت بن سنان گويد : چون ابو على بن مقله ، در سال 316 به وزارت مقتدر رسيد ،
هامش
[ 1 ] م : ابو نصر .