برادرش ابو عبد اللّه حسن بن على را عهدهدار ديوان ضياع خاصه و ديوان ضياع مستحدثه و ديوان دار الصغير نمود . ولى در ايام قاهر پنجاه هزار دينار او مصادره شد و همواره از او مطالبهء اموال مىكردند تا سوگند خورد كه ديگر چيزى ندارد جز چند بستان كه از زنش ارث برده و بهاى آن حدود صد هزار درهم است .
330 - حسن بن عليل بن حسين بن على [ 1 ]
نام عليل على و كنيهاش ابو على بود . اما به عليل اشتهار يافته بود . يحيى بن معين و احمد بن ابراهيم و ابو خيثمه زهير بن حرب را ديد و از ايشان سماع حديث كرد . از ادب و اخبار بهرهاى كافى داشت . به سال 290 وفات كرد . او يكى از راويان ثقه بود كه كس در صدق گفتار او طعن نزده است . وى در سرّ من رأى مىزيست و گورش نيز در آنجاست . از اوست [ 2 ] :
كلّ المحبين قد ذمّوا السّهاد و قد * قالوا باجمعهم طوبى لمن رقدا
و قلت يا ربّ لا ابغى الرّقاد و لا * الهو بشيء سوى ذكرى له ابدا
ان نمت نام فؤادي عن تذكّرهم * و ان سهرت شكا قلبى الّذى و جدا
331 - حسن بن على بن ابراهيم بن يزداد بن هرمز [ 3 ]
و هرمز فرزند شاهويه [ 4 ] بود . كنيهاش ابو على بود و معروف بود به اهوازى مقرى ، صاحب
هامش
[ 1 ] انباه الرواة 1 : 317 ، تاريخ بغداد 7 : 398 ( شرح حال او در المختصر آمده ) .
[ 2 ] حاصل معنى : همهء عاشقان بيدارى كشيدن را نكوهش مىكنند و همه مىگويند : خوشا به حال كسى كه چشمش به خواب مىرود . و من مىگويم من خواب نمىخواهم و به چيزى جز او دل نمىبازم . اگر به خواب روم دل من هم از ياد او به خواب رود . و اگر بيدارى كشم دلم از آنچه يافته شكايت كند .
[ 3 ] بغية الطلب 4 : 278 ، مصورة تاريخ ابن عساكر 4 : 475 ، تهذيب ابن عساكر 4 : 197 ، ميزان الاعتدال 1 : 512 ، لسان الميزان 2 : 237 ، سير الذهبى 18 : 13 ، عبر الذهبى 3 : 210 ، طبقات ابن الجزرى 1 : 220 ، الوافى 12 : 122 ، النجوم الزاهرة 5 : 56 ، مرآة الجنان 3 : 63 ، الشذرات 3 : 274 ( ياقوت از تاريخ ابن عساكر برگرفته ) . ابن عديم از آثار او نقل كرده : الموجز فى القراءات السبعة و كتاب القراءات العشره و كتاب الوجيز فى القراءات الثمانية و نيز او را كتابى است كه در آن بر اشعرى طعن زده است . كتاب تبيين كذب المفترى از ابن عساكر در رد اين كتاب است .
[ 4 ] م : شاهوه .