دارد كه در آن بنگرند و آن را حكم قرار دهند . متى پاسخ داد . و سيرافى پاسخ او مردود شناخت و بحث و مناظره را به نحو و ادب كشانيد كه متى در آن زمينه ناتوان بود و سرانجام به ظاهر محكومش ساخت . ابن فرات سيرافى را تمجيد كرد و گفت چشم خدا بر تو باد كه دلهاى ما را شادمان كردى و ما را رو سپيد گردانيدى .
ابو ريحان گويد از على بن عيسى پرسيدم كه در آن زمان ابو سعيد چندساله بود . گفت : او در سال 280 متولد شده و در آن زمان چهل سال از عمرش رفته بود . ابو حيان گويد : از على بن عيسى پرسيدم كه آيا ابو على فسوى هم در آن مجلس حاضر بود ؟ گفت : نه ولى ماجرا را براى او نقل كردند . آنگاه وزير از ابو حيان دربارهء مقام و منزلت ابو سعيد و على بن عيسى و مراغى و مرزبانى و ابن شاذان و ابن ورّاق و ابن حيّويه پرسيد جواب همان بود كه زين پيش آورديم .
ابو سعيد را همانند مناظرهء او با متّى مناظرهاى است با ابو الحسن عامرى ، فيلسوف نيشابورى كه آن را نيز ابو حيان نقل كرده و آن به هنگامى است كه ابو الفتح بن عميد وارد بغداد شد و علما را به مجلس خويش فرا خواند و اكرام كرد . ابو سعيد سيرافى و ابو الحسن على بن عيسى رمّانى را صله داد و ما در شرح حال ابو الفتح بن عميد بدان اشارت كردهايم . بنا به نقل ابو ريحان ، اين مجلس در ماه جمادى الاولى سال 364 منعقد شد و ابو الحسن عامرى از ابو سعيد پرسيد كه طبيعت « باءبسم اللّه » چيست ؟ و مردم از اين سؤال در شگفت شدند و سيرافى در اين مناظره نيز پيروز گرديد و ابن عميد با خواندن اشعارى او را ستود و ابو الحسن عامرى را نكوهش كرد .
ابو حيان گويد كه چون از نزد ابن عميد بيرون آمديم ابو سعيد را گفتم از معركهاى صعب بيرون آمدى ؟ گفت : صعبتر از آن مناظرهء من در سال 320 در مجلس ابو جعفر بن فرات با صاحب شرح كتاب المنطق ، ابو بشر متّى بن يونس بود .
321 - حسن بن عبد اللّه بن سعيد عسكرى [ 1 ]
ابو احمد كنيه داشت . علامه و لغتشناس بود . ولادتش در روز پنجشنبهء شانزده شب
هامش
[ 1 ] ذكر اخبار اصفهان 1 : 272 ، المنتظم 7 : 191 ، الانساب و اللباب ( العسكرى ) ، انباه الرواة 1 : 310 ، ابن خلكان 2 : 83 ، سير الذهبى 16 : 413 ، عبر الذهبى 3 : 20 ، الوافى 12 : 76 ، مرآة الجنان 2 : 415 ، البداية و النهاية 11 : 312 ، النجوم الزاهرة 4 : 163 ، بغية الوعاة 1 : 506 ، الشذرات 3 : 102 ، اشارة التعيين 95 ، روضات الجنات 3 : 60 ( در المختصر سال وفات او 360 آمده ) .