روزى شبيب بن شبه منقرى ، به هنگام تسليت به يكى از مهلّبيان ، در اداى كلمهاى خطا كرد . بكر بن حبيب سهمى خطاى او اصلاح نمود . شبيب گفت : آيا بر من خطا مىگيرى و حال آنكه در ميان دو لابهء اين شهر ( بصره ) فصيحتر از من نيست . بكر بن حبيب گفت : لابه مربوط به شهر مدينه است و آن همان حرهها يا سنگلاخهاى تيره رنگ است در دو طرف مدينه كه آنها را لابتين گويند و در دو طرف بصره چنين سنگلاخهايى نيست .
ابو عبد اللّه مرزبانى در كتاب المعجم گويد : بكر بن حبيب سهمى از باهله بود و يكى از مشايخ محدثين .
گويند بكر بن حبيب بر سرايى گذشت كه از آن بانگ و آواز مىآمد ، پرسيد : اينجا عرس است يا خرس است يا اعذار است يا توكير ؟ گفتند : معنى عرس را دريافتيم آن سه ديگر را چه معنى است ؟ گفت : خرس طعامى است كه در ولادت مىدهند و اعذار ختنه سوران است و توكير طعامى است كه در اتمام بناى خانه مىدهند . ثعلب گويد :
توكير وليمه است كه كسى هنگام بناى خانهاش به ديگران دهد .
265 - ابو بكر بن عيّاش بن سالم كوفى حنّاط [ 1 ] و [ 2 ]
وى از موالى و اصل بن حيّان اسدى گوژپشت است . در نام او اختلاف كردهاند : بعضى گويند قتيبة و بعضى گويند شعبه يا على يا محمد و مطرّف و سالم و عنتره و احمد و عتيق و رؤبه و حمّاد و حسين و قاسم و بعضى گويند نام او معلوم نيست و ظاهرا شعبه يا مطرّف باشد . هيثم بن عدى گويد : نام ابو بكر مطرّف بن نهشلى بود و بعضى گويند كنيهاش نامش بود .
ابن عيّاش به سال 193 يعنى همان سال كه رشيد بن مهدى درگذشت وفات نمود ، يك ماه پيش از رشيد . و روايت شده كه او در سال 192 وفات كرد . قول اول اظهر است .
وى در سال 97 ، در ايام سليمان بن عبد الملك ، متولد شده و گفتهاند در سال 94 و نيز در سال 95 . ابن عياش مىگفت : من نيمهء اسلام هستم .
ابو الحسن اهوازى در كتاب خود گويد : اين اختلاف در نام ابو بكر بن عياش . بدين
هامش
[ 1 ] تاريخ البخارى الكبير 9 : 14 ، تاريخ خليفه 466 ، طبقات خليفه 170 ، حلية الاولياء 7 : 303 ، سير الذهبى 8 :
433 ، ميزان الاعتدال 4 : 494 ، عبر الذهبى 1 : 304 ، تهذيب التهذيب 12 : 34 ، الوافى 10 : 241 ، الشذرات 1 : 334 .
[ 2 ] م : الخياط .