ابو بكر خود در حفظ و اتقان همتاى او بود و در اكثر شيوخش با او شريك . پيش از سال 330 وفات كرد . اين مطالب را كه گفتيم از سلفى است در سؤالاتى كه از خميس حوزى كرده است .
237 - اسماعيل بن احمد بن عبد اللّه بن حيرى [ 1 ]
ابو عبد الرحمن [ 2 ] كنيه داشت . نابينا بود ، مفسّر و مقرى و واعظ و فقيه و محدّث . از زهاد و ائمهء مسلمين . حيرى منسوب است به حيره كه محلهاى است در نيشابور كه اكنون خراب است . به روايت عبد الغافر بن اسماعيل بعد از سال 430 وفات كرده . تولدش در سال 311 بود . او را در علوم قرآن و قراءات و حديث و وعظ و تذكير آثار و تصانيفى است .
صحيح بخارى را از ابو الهيثم شنيد و در بغداد به تدريس پرداخت . از زاهر سرخسى و ابو الفضل حدادى و ابو العباس انماطى و مخلدى و ابو الحسن عبدوى و طاهر بن خزيمه و خفّاف و ابو الحسن ماسرجسى و طبقهء ايشان روايت مىكرد . وى مردى بود براى مردم نافع و مفيد و عالمى با بركت بود .
238 - اسماعيل بن اسحاق بن اسماعيل [ 3 ]
ابو اسحاق ازدى از موالى آل جرير بن حازم از مردم بصره . بنا بر قول خطيب [ 4 ] به سال 282 به مرگ ناگهانى بدرود حيات گفته . تولدش در سال 200 بوده . تنوخى گويد :
ابو الفرج اصفهانى مرا حكايت كرد كه قاضى اسماعيل جامهء سياه خود بر تن كرد تا به مسجد جامع رود و به قضاوت بنشيند . يك پاى در كفش كرد پاى ديگر نكرده بيفتاد و بمرد . او قاضى هر دو جانب بغداد بود . از محمد بن عبد اللّه انصارى و مسدّد بن مسرهد و على بن مدينى علم آموخت و موسى بن هارون و عبد اللّه بن احمد بن حنبل و يحيى بن
هامش
[ 1 ] تاريخ بغداد 7 : 313 ، السياق ( المنتخب 2 ) : 38 ، المنتظم 8 : 105 ، طبقات الشافعيّة 4 : 265 ، طبقات ابن قاضى شهبه 1 : 206 ، الوافى 9 : 84 ، نكت الهميان : 119 ، طبقات المفسرين : 7 ، الشذرات 3 : 246 ، سير الذهبى 17 : 539 .
[ 2 ] م : ابو عبد الله .
[ 3 ] اخبار القضاة 3 : 280 ، 281 - 282 ، طبقات الشيرازى : 164 ، تاريخ بغداد 6 : 284 ، ترتيب المدارك 4 : 278 ، 293 ، الوافى 9 : 91 ، المنتظم 5 : 151 ، سير الذهبى 13 : 339 ، تذكرة الحفّاط : 625 ، عبر الذهبى 2 : 67 ، الديباج المذهّب 1 : 282 ، طبقات ابن الجزرى 1 : 162 ، طبقات الحفّاظ : 275 ، بغية الوعاة 1 : 443 ( ياقوت از تاريخ بغداد برگرفته ) .
[ 4 ] تاريخ بغداد 6 : 290 .