قنبل بن عبد الرحمن بن محمد بن خالد بن سعيد بن خروجه مكى خوانده و او از ابو الحسن نبّال و او از ابن الاخريط وهب بن واضح و او از اسماعيل بن قسطنطين و او از شبل بن عبّاد و معروف بن مسكان و اين دو از عبد الله بن كثير و او از مجاهد و او از ابن عباس و او از ابىّ بن كعب و او از رسول الله ( ص ) فرا گرفته است .
حاكم گويد : محمد بن حسين بن مهران اديب و فقيه و كاتب ، برادر ابو بكر بود . از عبد الله بن شيرويه سماع حديث كرد و از ابو بكر محمد بن اسحاق بن خزيمه سماع كتب كرد وى در ماه شعبان سال 358 در سن هشتاد و اند سالگى در گذشت .
78 - احمد بن حسين بن يحيى بن سعيد [ 1 ]
معروف به بديع الزمان همدانى . كنيهء او ابو الفضل بود . ابو شجاع شيرويه بن شهردار در تاريخ همدان گويد : احمد بن حسين بن يحيى بن سعيد بن بشر ، مكنّى به ابو الفضل و ملقب به بديع الزمان در هرات سكنى گزيد . از ابو الحسن احمد بن فارس بن زكريا و عيسى بن هشام اخبارى روايت مىكرد و او يكى از فضلا و فصحاى متعصب به اهل حديث و سنت بود . از همدان چنويى بيرون نيامده . وى از مفاخر شهر ما بود ، ابو سعد بن صفّار و قاضى ابو محمد عبد الله بن حسين نيشابورى از او روايت كردهاند و گويد كه وى به سال 398 وفات كرد . شيرويه گويد محمد بن حسين بن يحيى بن سعيد بن بشر صفار ، ابو سعد برادر بديع الزمان ابو الفضل احمد بن حسين بن يحيى مفتى شهر بود . ابو شجاع شيرويه گويد كه او را ديدهام ولى از او سماع حديث نكردهام . بديع الزمان در حديث ثقه بود و به مذهب اشعرى تعصب مىورزيد . گويند در آخر عمر ديوانه شد و به همان حال بود تا درگذشت و از يكى از اصحابمان شنيدم كه مىگفت رجال و متون را مىشناخت ، در سيزدهم جمادىالآخرهء سال 358 زاده شده ولى سال وفات او را ياد نكرده است . ثعالبى گويد سال 398 بود . ابو نصر عبد الرحمن بن عبد الجبار فامى در تاريخ هرات نيز چنين گويد . مؤلف گويد كه در چند كتاب از علما ذكر او را ديدهام ولى هيچكس بهتر و كاملتر از ثعالبى ننوشته است . ثعالبى او را ديده بود و من تاريخ زندگى او را از كتاب ثعالبى نقل و خلاصه كرده و از بعضى سجعها پيراستهام .
هامش
[ 1 ] وفيات الاعيان 1 : 127 و 402 ، الوافى 6 : 355 ، الشريشى 1 : 22 ، معاهد التنصيص 3 : 113 ، روضات الجنات 1 :
238 ، سير الذهبى 17 : 67 ، النجوم الزاهرة 4 : 218 .