غالب به سود او از تافر كنيت خود را به كنارى كشيد و عثمان بن يغمراسن بر آن مستولى گرديد و به تلمسان رفت . در سال 687 به بلاد بنى توجين نهضت نمود و بر ايشان غلبه يافت و وانشريش مركز دولتشان و خاستگاه عزتشان را بگرفت امير بنى توجين كه از موالى زواوه و از فرزندان محمد بن عبد القوى بود از برابرش بگريخت . عثمان از ايشان پيمان و سوگند گرفت و با جمعى از عشاير و اقوام خود از فرزندان عزيز به ضواحى مديه پيوست . عثمان بن يغمراسن از پى ايشان برفت و آنان را از آن ضاحيه پراكنده ساخت . مولاى زواوه به هنگام فرار كشته شد .
عثمان بن يغمراسن پيش از آن بلاد بنى يدللتين از تيرههاى بن توجين را گرفته بود و با رؤساى ايشان ، فرزندان سلامه در قلعهاى به همين نام بارها مورد حمله قرار داده بود و آنان مقاومت ورزيده سپس به اطاعت او گردن نهاده و از قوم خود بنى توجين جدا شده به بنى يغمراسن پيوسته بودند . آنگاه پيمان خود گسسته و به بنى محمد بن عبد القوى كه از آغاز فرمانروايانشان بودند گرويده بودند و باج و خراج بر عهده گرفته بودند تا آنگاه كه عثمان بن يغمراسن و انشريش را تصرف كرد و ما در اخبار ايشان خواهيم آورد .
بلاد بنى توجين سراسر در قلمرو عثمان قرار گرفت . او برخى از اطرافيان خود را در كوهستان وانشريش امارت داد . آنگاه بر مديه راند . فرزندان عزيز از بنى توجين در آنجا بودند . عثمان براى نبرد بر در شهر فرود آمد . قبايلى از صنهاجه معروف به لمديه كه شهر به نام آنان منسوب است به يارىاش برخاستند و شهر را به او سپردند و او هفت ماه بر آن فرمان راند پس مردم بر او شوريدند و او به قلمرو بنى عبد القوى و فرزندان او مىدادهاند به او دهند . بدينسان در ميان بنى توجين كارش استقرار يافت و ديگر اعمال ايشان نيز به حكم او گردن نهادند . در سال 689 به بلاد مغراوه راند و آنجا را تصرف نمود و پسر خود ابو حمو را در شلف كه مركز فرمانروايشان بود قرار داد .
ابو حمو در آنجا ماند و او خود به حضرت باز گرديد . جمعى اندك از مغراوه در نواحى متيجه موضع گرفتند ، ثابت بن منديل اميرشان فرمانروايشان بود . عثمان بن يغمراسن در سال 693 بر سرشان لشكر برد . آنان به شهر برشك پناه بردند . عثمان چهل روز ايشان را محاصره كرد تا شهر را بگشود . ثابت بن منديل از راه دريا به مغرب رفت و بر يوسف بن يعقوب - چنان كه گفتيم و خواهيم گفت - فرود آمد . عثمان بقيهء اعمال مغراوه را نيز بگرفت . بر بلاد توجين نيز غلبه يافته بود . بدين گونه همهء بلاد مغرب اوسط و بلاد نخستين زناته به تصرف او در آمد . سپس به فتنهء بنى مرين سرگرم شد و ما از آن ياد خواهيم كرد . و الملك للّه وحده .
خبر از نبرد بجايه و علت آن
گفتيم كه مولا ابو زكريا الاوسط پسر سلطان ابو اسحاق از بنى ابى حفص به هنگام فرارش از بجايه از