بندگان صالح خدا از نعمتهاى او است هم چنان كه نعمتهاى دنيائى از جهتى براى آنها از عقوبتها است .
و اما علاج اصرار بر گناه ، و دواء براى دستيابى به توبه ، نياز به تحصيل اسباب آن دارد و آن عبارت است از علم و ذكر و مجاهدت با عمل ، اما علم باينستكه بداند كه آنچه بهتر و پايدارتر است آن سراى آخرت است و گناهان موجب شقاوتى بس بزرگ براى او در دنيا و آخرت خواهد بود و آنچه كه انسان را از اين شقاوت عظمى نجات ميبخشد و محبت حضرت حق تعالى را كسب مىكند و آدمى را بجوار حضرت ذو الجلال و لقاء او مىرساند توبه است و لذت لقاء اللَّه همان لذتى است كه نه چشمى ديده و نه گوشى شنيده و نه به قلب احدى خطور نموده است .
از اينكه بگذريم بايد دانست كه علم با غفلت نفعى به حال آدمى ندارد مگر اينكه انسان متذكر شود و علامت فكر نافع اينست كه آن فكر در تغيير و تحول احوال آدمى اثر بگذارد و در عواقب سوئى كه بخاطر تفريط و زياده روى در منافع زودرس دنيائى در انتظارش هست او را بتفكر وا دارد ، مثلا اگر بمؤمنى ناسزائى گفته بايد بداند كه اين ناسزا براى او در آخرت عذابى بدنبال خواهد داشت عذابى كه قابل قياس با عذابهاى دنيائى نيست و اين علم تنها با غفلت از آن فايده اى نخواهد داشت مگر اينكه ذكر و ياد آورى بدنبال داشته باشد و ذكر هم نميتواند فايدهء زيادى داشته باشد مگر اينكه اين ياد آورى و تذكر آن سوء عاقبت و آن سرانجام شوم كه در انتظارش هست دائمى گردد تا اينكه در حالش تغييرى بوجود آورد مثل اينكه اگر به سلطانى در غيابش ناسزائى گفته
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 78
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٧٨