زندان خود را محبوس نموده اعتراف كند و خود را نسبت به خود ظالم و ستمكار بداند نه خدا را ، و ديگر صد مرتبه قرائت سورهء قدر در هر شب جمعه و عصر جمعه ، و دوستان او هر يك بحسب مجاهده اش به اين توصيه عمل مىنمودند ، و از بعضى از آنها نقل شده كه سه هزار مرتبه گفته است ، و خلاصه كلام اينكه اين سجده و بركات آن براى كسانى كه به اين توصيه عمل نمودند معروف است .
و از امير المؤمنين عليه السّلام از معناى سجدهء اول سؤال شد حضرت فرمود : تأويل آن اينست كه بار الها تو ما را از اين خاك آفريدى ، و چون سر از سجدهء اول بردارى تأويلش اينست كه ما را از اين خاك خارج ساختى ، و سجدهء دوم يعنى دوباره ما را به اين خاك برمىگردانى ، و چون سر از سجدهء دوم بردارى يعنى دوباره از اين خاك ما را خارج خواهى نمود .
مىگويم آنچه از تفسير امام فهميده مىشود اينست كه نيت از برداشتن سر از سجدهء اول ، قصد ارتفاع و برترى بر دشمنان خدا و دشمنان اولياء او است ، و ممكن است بين اين دو را باينگونه جمع نمود كه اولى اشاره به مطلق خروج به دنيا ، و دومى اشاره به حكم آن كه همان ايمان به خدا و باولياء او است دارد .
مطلب ديگر اينكه سجده از جهت اينكه صورت مقام فناء بنده است ، مقامى كه حاكى از نهايت درجهء استكانت و ذلت بنده است ، لذا مناسب است كه در اين حال انسان عزيزترين اعضاء بدنش را بر ذليل - ترين اشياء بنهد و در آن حال خدا را به نام اعلى و برترش تسبيح كند .
و بگويد : سبحان ربى الاعلى و بحمده . پس هر گاه بنده به اين مطالب
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 429
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٤٢٩