هم بندهء او باش و عملت موافق با خضوع و خشوع باشد و با صفاء باطن آنچه را كه بر زبان مىآورى تصديق نما ، چرا كه او تو را بنده آفريد ، و به تو دستور داده است كه با قلب و زبان و جوارح و اعضايت بندهء او باشى ، و عبوديت و بندگيت را براى او بربوبيتش محقق سازى ، و بدانى كه زمام همهء موجودات عالم بدست او است و براى آنها حتى يك لحظه هم جز بقدرت و مشيت او وجودى نيست و جملگى از اينكه بدون اذن و ارادهء او در ملك و مملكت او كمترين كارى انجام دهند عاجزند .
مىگويم از اشاراتى كه در اين كلمات شريفه آمده است مبادا غافل شوى بخصوص اينكه مىفرمايد : و بندگى براى او را به ربوبيت او محقق ساز ، زيرا تحقق عبوديت بربوبيت جز به تفويض كامل و تسليم مطلق از جميع جهات تمام نمىشود ، و اينها نيز جز باينكه بنده به اين حقيقت معرفت پيدا كند كه هيچ چيز بدون قدرت و مشيت او براى او ميسر نمىگردد و هر گاه كه اين را دانست و با تمام وجود بدان معتقد بود به گونه اى كه اين اعتقاد در افعال و اعمال او اثر گذاشت ديگر در عالم وجود جز خدا مؤثرى نمىبيند و در عالم هستى فاعلى به غير او مشاهده نمىكند در نتيجه از همه مىبرد و به او مىپيوندد و چشم طمع به كسى نخواهد داشت و حول و قوه اى براى خود نخواهد ديد و توحيد علمى او به مرتبهء تمام و كمال خواهد رسيد ، و در گواهى و شهادتش به يكتائى خداوند صادق خواهد بود و اما كسى كه خير را مثلا جز در مال و ثروت نمىبيند ، و عطا كننده و مانعى جز مردم نمىشناسد ، حركت چنين فردى با توحيد در تضاد است ، و چنين كسى اگر هم به زبان شهادت بر يكتائى خداوند بدهد اين گفته اش ، نفاق و خداوند خود گواهى داده كه منافقان
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 432
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٤٣٢