انجام گيرد ، و الا كه اگر به غير از اين قصد باشد ، حقيقتى براى آن نخواهد بود ، و بنابر اين لازمهء قرآنيت آيات اينست كه از آنها همان قصدى كه جبرئيل در هنگام قرائت آنها داشته ، منظور گردد ، و آنچه كه جبرئيل در هنگام قرائت بسم اللَّه الرحمن الرحيم سورهء فاتحة الكتاب قرائت نموده ، حقيقت بسم اللَّه اين سوره بوده است ، بنابر اين بسم اللَّه هر سوره اى نمىتواند آيه اى از آن سوره باشد مگر به قصد بسم اللَّه همان سوره ، و هر گاه كه قارى قرآن در هنگام قرائت بسم اللَّه در قصد و نيت خود مشخص نكند كه اين بسم اللَّه اين سوره است آيه اى از آن سوره نخواهد بود ، بلكه مىتوان گفت در اين صورت ، بسم اللَّه ، آيه اى از قرآن نيست .
جواب همهء اينها اينست كه براى قرآن ، كلا حقايقى در اين عوالم هست و آن را تأثيرات مخصوصى است ، و حقيقت آن به مجرد اينكه آيات آن را جبرئيل قرائت نموده نيست ، بلكه اين مطلب ربطى بماهيت قرآن ندارد ، و بسم اللَّه نيز يك آيه بيش نيست كه در اول هر سوره اى نازل شده است ، و اين مطلب كه بسم اللَّه با هر سوره اى نازل گشته باعث اختلاف در حقيقت آن نمىشود ، و بسم اللَّه سورهء فاتحة الكتاب مثلا همان بسم اللَّه سورهء اخلاص است ، و لازم نيست كه در قرائت هر سوره اى بسم اللَّه مخصوص همان سوره قصد شود ، و الا كه واجب بود در هنگام قرائت سورهء فاتحة - الكتاب نيز معين شود كه آيا مرتبهء اول انزال اين سوره مقصود است يا مرتبهء دوم ، چون اين سوره دو بار نازل گشته است . بنابر اين اگر در هنگام قرائت بسم اللَّه ، قصد قرائت سورهء خاصى نداشته باشد ، يا اگر قصد قرائت سوره اى نمود و با اين قصد بسم اللَّه گفت سپس سورهء ديگرى قرائت نمود اشكالى نخواهد داشت ، و اين اختلاف مثل اختلاف قصدى
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 350
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣٥٠