الَّذِىْ خَلَقَ المَوْتَ وَالْحيوةَ لِيَبْلُوَكَمْ ايُّكُمْ احْسَنُ عَمَلا . 67 : 2 ترجمه : او است آنكه مرگ و زندگى را بيافريد تا بيازمايد شما را كه كدامين از حيث كردار نيكوتر هستيد . اين نيست كه كدام يك از شما عملش بيشتر است بلكه مراد اينست كه كدام يك عملش به صواب نزديكتر است .
و مراد امام عليه السّلام از بيان علامت قبولى عمل ، اينست كه معلوم شود چه كسى را خدا مىپذيرد و او را در زمرهء مخلصين قرار ميدهد ، تا هر كس به خيال خام ، خود را در زمرهء اينان نپندارد ، و لذا امام عليه السّلام علامت قبولى عمل را وجود استقامت و پايدارى بيان فرمود و اين همان مطلبى است كه در روايت ديگرى كه از آن حضرت در بيان حقيقت اخلاص رسيده بدان اشاره شده و مىفرمايد : حقيقت اخلاص عبارت از اينست كه بگوئى پروردگار من اللَّه است ، و بعد همانگونه كه او امر نموده و در همان راهى كه او معين فرموده استوار و پايدار بايستى و براى خدا كار كنى بدون اينكه دوستدار مدح و ستايش بر آن عمل باشى ، و لذا امام عليه السّلام بذل هر آنچه كه محبوب انسان است در اين راه و دستيابى به علم و دانستن تكليف خود براى هر حركت و سكونى كه براى او است را ضميمهء آن استقامت و پايدارى فرمود زيرا سالك إلى اللَّه و رهرو راه حق اگر در دلش مراد و مقصودى جز ذات ذو الجلال باشد اخلاص واقعى بهرهء او نخواهد شد ، و اگر بجز ذات اقدس حق مراد و مقصودى براى او باشد بناچار ميبايست كه در حركات و سكنات خود رعايت حال آن مراد و مقصود را بنمايد و همين است معناى فرمايش امام عليه السّلام كه مىفرمايد از علائم اخلاص بذل هر محبوبى در راه بندگى خدا است .
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 276
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٢٧٦