را نداشته باشد ، و در عين حال انتظار رسيدن آن را داشته باشد آن را تمنا ميگويند و ميزان معرفت درجهء احتمال به اين است كه اين احتمال در طلب آنچه كه اميد حصول آن ميرود مؤثر باشد و عقلا چنين احتمالى را تصديق كنند زيرا هر چه را كه انسان اراده كند و در طلب آن باشد براى آن اسباب زياد و مختلفى است كه گاهى بعضى از اين اسباب در اختيار خود انسان ، و گاهى چنين نيست ، و مطلوبهاى شرعى از قسم اول است ، بنابر اين ميگوئيم موجودى كه هنوز وجود نيافته يا اينست كه اغلب اسباب آن كه خارج از قدرت مكلف است موجود و حصول بقيهء آن هم نزديك است يا خير ، و باز در هر يك از اين دو صورت يا مكلف علم به اين حقيقت دارد يا ندارد ، و در هر يك از اين چهار صورت يا مكلف شروع بفراهم آوردن مقدمات پيدايش آن مطلوب را نموده ، يا نه كه جمعا هشت صورت پيدا مىكند .
صورت اول : موردى است كه اغلب اسباب حصول آن مطلوب ، موجود بوده و بقيه هم نزديك فراهم آمدن باشد و مكلف هم با علم به اين مطلب شروع بفراهم آوردن مقدمات آن بنمايد ، اين چنين كسى براستى راجى و اميدوار و در رجاء خود صادق است .
صورت دوم : موردى است كه در همهء امور مثل مورد اول باشد ولى مكلف علم به آن نداشته باشد مع ذلك شروع به تحصيل مقدمات آن بنمايد كه اين را تمنا ميگويند .
صورت سوم : موردى است مثل مورد اول و مكلف هم علم به آن دارد ولى در پى تحصيل مقدمات آن بر نمىآيد اين چنين كسى را ضايع كننده و اهمال كار بايد ناميد و اگر اميدى هم داشته باشد اميدى كاذب
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 242
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٢٤٢