كردند . سلطان ابو يحيى بن اللحيانى از راه دريا به اسكندريه رفت و در آنجا بر سلطان محمد بن قلاون از ملوك ترك در مصر و شام فرود آمد . محمد بن قلاون او را به مصر خواند و با استقبالى شايان وارد ساخت و مقامش را بر افراخت و او را راتبه و اجرا و اقطاع داد و بر آن حال ببود تا سال 728 كه درگذشت . سلطان ابو بكر بعد از ضربتى كه بر ابو ضربه و قومش در فج النعامه وارد آورد به تونس باز گرديد و در ماه شوال همان سال وارد پايتخت شد و سراسر افريقيه به فرمان او در آمد و همهء شهرها و ثغور در دعوت او انتظام يافتند مگر مهديه و طرابلس .
خبر از هلاكت حاجب ، ابن غمر در بجايه و ولايت حاجب محمد بن قالون بر آن سپس رسيدن امارت از او به ابن سيد الناس
حاجب ابن غمر چون در سال 715 در بجايه قدرت را به دست گرفت سلطان ابو بكر به قسنطينه نقل نمود و ديگر به بجايه باز نگرديد . سپس در سال 717 از تونس باز گرديد . منصور بن فضل را به نزد او فرستاد و از پى او سردار خود ابو عبد اللّه محمد بن ابو الحسين بن سيد الناس را فرستاد . محمد بن ابى الحسن حاجب پدرش بود . ابو عبد اللّه رفته بود تا كاخهاى بجايه را براى بازگشتن سلطان مهيا كند . ابن غمر او را براند و با او رفتارى ناپسند نمود . سلطان از او خواست كه ياريش كند . او خود نزد سلطان رفت و او را خشنود نمود و سلطان نيز منشور امارت بجايه و قسنطينه را به او داد . و ما پيش از اين ، از اين وقايع سخن گفتهايم . ابن غمر در ثغر و ديگر بلاد به فرمانروايى پرداخت و بدين بسنده كرد كه تنها نام سلطان را در خطبه بياورد و بر سكه زند و مدتى بر اين حال ببود تا سلطان تونس را تصرف كرد و بر اطراف آن مستولى گرديد . آنگاه ابن غمر پسر عم خود على بن محمد را به نزد او فرستاد و منشور امارت قسنطينه را براى ابو عبد الرحمان حاجب صادر نمود و او بدان صوب رفت و در خلال اين احوال سپاهيان زناته را از بجايه دفع مىكرد .
ابو حمو صاحب تلمسان ، پس از پيروزيش بر محمد بن يوسف و باز ستاندن بلاد مغراوه و توجين از دست او - چنان كه گفتيم - به محاصرهء بجايه لشكر برد . و در وادى در دو مرحلهاى آن دژ تكر را بنا كرد تا براى محاصره كنندگان پايگاهى شود . سپس ابو حمو درگذشت و پسرش ابو تاشفين پس از پدر در سال 717 به جايش نشست . در اين برهه از زمان كه سلطان به تونس رفت و آن را فتح كرد اندكى محاصرهء بجايه سبك شد . سپس ابو تاشفين از تلمسان براى تمهيد امور اعمالش حركت كرد و محمد بن يوسف را در پناهگاهش در جبل وانشريش - چنان كه در اخبارشان آورديم - بكشت . و از آنجا به غزاى بجايه آمد و در سال 717 بر آن مشرف گرديد . در آنجا استوارى شهر و كثرت جنگجويان و قدرت دفاع برايش آشكار شد ، آن سان كه هرگز نمىپنداشت . اين بود كه به تلمسان باز گرديد . در اين احوال ابن غمر بيمار شد و پسر عم خود على را كه در قسنطينه بود فراخواند و او را وليعهد خود ساخت و گفتش كه