بر عهدهء يكى از آنهاست . در عهد دولت مولاى ما سلطان ابو يحيى ، رياستشان بر عهدهء عبد الكريم بن منديل بن عيسى از عزيزيون بود . سپس رياست در ميانشان تقسيم شد و هر بطنى از آن چهار داراى رئيسى مستقل گرديد و فرزندان علاوه در خلال اين مدت در كوهستان عياض بودند .
چون بنى مرين بر افريقيه غلبه يافتند . سلطان ابو عنان فرزندان يوسف را به خود راه نداد و آنان را به گرايش به موحدين متهم نمود و رياست بر سدويكش به مهنا بن تازير [ 1 ] بن طلحه از فرزندان علاوه رسيد ولى او ديرى نپاييد كه به دست فرزندان يوسف كشته شد و بار ديگر فرزندان به مكان خويش در كوهستان عياض بازگشتند . رياستشان در اين عهد اعصار بر عدوان بن عبد العزيز بن ززوق بن على بن علاوه بود كه چون هلاك شد ديگر رئيسى به خود نيافتند .
در بطون سدويكش بطنى است در رديف اولاد سواق كه بر احياء ايشان رياست مىكند و آنان بنى سكين هستند . مواطنشان در جوار لواته است در كوه تابور [ 2 ] و مضافات آن از نواحى بجايه . رياست ايشان در بنى موسى بن ثابر [ 3 ] است كه هم از ايشان است . ما را با پسر او صخر بن موسى آشنايى افتاد . سلطان ابو يحيى او را و قومش رياست داد . صخر در دستگاه سلطان منشاء خدماتى بود . سپس به خدمت پسرش امير ابو حفص پيوست و پيوسته با او بود ، تا آنگاه كه بنى مرين در ناحيهء قابس او را اسير كردند و بردند و سلطان ابو الحسن دست و پاى او به خلاف يك ديگر ببريد . ابو حفص پس از اين واقعه هلاك شد . پس از او رياست به پسرش عبد اللّه رسيد . او را نيز در رياست و نيز در خدمت سلطان مقامى ارجمند بود . تا در سال 780 در گذشت و پسرش محمد بعد از او به جايش نشست . و اللّه وارث الارض و من عليها
.
خبر از بنى ثابت ساكنان كوهستان مشرف بر قسنطينه از بقاياى كتامه
از بطون كتامه و قبايل ايشان ساكنان كوهستانى هستند مشرف بر قل ميان قل و قسنطينه ، معروف به رياست فرزندان ثابت و گويند كه او ثابت بن ( سفيد ) بن ابى بكر بن تليلان . گويند كه ابو بكر جد اين خاندان همان كسى است كه در ايام موحدين بر ساكنان اين كوهستان باج مقرر كرد و حال آنكه پيش از آن باج مقرر نبود .
چون دولت صنهاجه منقرض شد و موحدين بر افريقيه دست يافتند ابو بكر نزد خليفه به مراكش رفت و گردن به اطاعت و انقياد نهاد و با قبول باج بر قبيلهاش در كوهستان خود را مقرب گردانيد . ثابت را چند پسر بود چون : على و حسن و سلطان و ابراهيم . همه در كوهستان بودند . حسن از آن ميان در آغاز دولت سلطان ابو يحيى مقام حاجبى داشت . چون سلطان بجايه را گرفت و ابن خلوف را كشت و ابن غمر از تونس به مقام حاجبى خود باز گرديد ، حسن بن ثابت
هامش
[ ( 1 ) ] در نسخهءA: تازين .
[ ( 2 ) ] ممكن است بابور هم خوانده شود .
[ ( 3 ) ] در نسخهءA: ثاير .