تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩
از يسوده است : فلاسه و دنهاجه و متوسه و وريسن كه همه فرزندان يسودة بن كتم هستند . تا اين عهد قصر كتامه در مغرب به نام دنهاجه معروف است . از غرسن است : مصاله و قلدن و ماوطن و معاذ فرزندان غرسن بن كتم و لهيصه و جيمله مسالته فرزندان يناوة بن غرسن . و لطايه و اجانه و غسمان و اوقاس فرزندان ينطاسن بن غرسن و ملوسه از فرزندان ايان بن غرسن . از ملوسه است : بنى زلدوى اهل آن كوه كه مشرف بر قسنطينه است از بربرهاى كتامه است . بنى يستيتن و هشتيوه و مسالته و بنى قنسيله . ابن حزم زواوه را با همهء بطونشان از كتامه شمرده است و بر طبق آنچه گفتيم اين سخنى درست است . از اين بطون در مغرب اقصى بسيارى هستند كه در مواطن خود تا به امروز سكونت دارند و همچنان از هنگام ظهور دين اسلام و فرمانروايى مغرب تا عصر دولت اغلبيان در آن مواطن زندگى مىكنند و به سبب كثرت جماعات و توانمندى و قوتشان مورد تجاوز و ستم حكام واقع نمىشدند . ابن الرقيق در تاريخ خود تا آنگاه كه به دعوت شيعه قيام كردند احوال ايشان آورده است - و ما نيز در بيان دولت فاطميان پس از روى كار آمدن عباسيان از آن ياد كرديم كه اگر در تاريخ ابن الرقيق نظر كنى و آنجا مطالب مفصلى خواهى يافت . قبايل كتامه چون در مغرب صاحب دولت شدند ، به سوى مشرق راندند و اسكندريه و مصر و شام را تصرف كردند شهر قاهره بزرگترين شهرهاى مصر را پى افكندند و المعز لدين اللّه چهارمين خليفهء ايشان به قاهره رفت و كتاميان نيز با او در حركت آمدند . در آنجا صاحب دولتى نيرومند شدند و عاقبت رفاه‌طلبى و تجمل خواهى سبب هلاكتشان گرديد . در مواطن اوليهء ايشان در جبل اوراس و حوالى آن بقايايى از قبايل كتامه با اسامى و القابشان باقى ماندند . بعضى نيز داراى اسم و رسمى نيستند . همه رعايايى هستند خراجگزار مگر آنان كه در كوهستانها پناه گرفته‌اند ، چون بنى زلدوى در كوههاى خود و ساكنان جبال جيجل و زواوه . زواوه نيز در كوههاى خود هستند . اما آنان كه در دشتها زندگى مىكنند مشهورترين آنها سدويكش است كه رياستشان در فرزندان سواق است و من نمىدانم كه به كداميك از قبايل كتامه كه در اين كتاب از آنان نام برده‌ايم باز مىگردند ولى به اتفاق اهل اخبار ، از كتامه‌اند . و ما اكنون از اخبار ايشان در دوره‌هاى بعد از دولت كتامه ياد خواهيم كرد . و اللّه تعالى ولى العون .

خبر از سدويكش و وابستگان به ايشان از بقاياى كتامه در مواطنشان

اين حى در اين عهد و اعصار ما قبل آن به سدويكش معروف بوده‌اند و ديارشان در مواطن كتامه ميان قسنطينه و بجايه در جلگه‌هاى آنجاست . داراى بطون بسيارند چون : سيلين و طرسون و
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 149 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى