كاريد . و آنروز كه به او بازگردانده شوند آنها را از كارهايى كه كردهاند آگاه سازد . و خدا بر هرچيزى داناست . ( 64 )
واژگان
الأمر الجامع : امر مهمّى كه ايجاب مىكند همگى به منظور هميارى در آن ، گرد آيند .
السّلّة : به فتح سين و تشديد لام ، دزدى پنهانى .
التسلّل : مخفيانه بيرون رفتن ، و همين معنا از يتسلّلون مراد است .
لواذا : برخى در پناه برخى ديگر خود را پنهان مىسازند ، تا مبادا پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آنها را ببيند .
يخالفون : روى برمىتابند و يا بيرون مىروند و چون همين معنا از يخالفون اراده شده ، به « عن » متعدى شده است .
اعراب
« المؤمنون » مبتداست و
« الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ »
خبر آن است .
« كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً » .
« دعاء » مصدرى است كه به فاعلش اضافه شده و « بعضا » مفعول مىباشد و معناى جمله چنين است : آنگونه كه برخى از شما برخى ديگر را صدا مىزنند ، پيامبر را صدا نزنيد . « لواذا » به معناى ملاوذين ، در محل حال است . مصدر مؤول از
« أَنْ تُصِيبَهُمْ »
مجرور به « من » محذوف و متعلق به « يحذر » است . « يوم » عطف است بر
« ما أَنْتُمْ » :
او آن كارى را كه شما مىكنيد و نيز روزى را كه بازگردانيده مىشوند ، مىداند .
تفسير
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ إِذا كانُوا مَعَهُ عَلى أَمْرٍ جامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوهُ .
هرزمانى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله مسلمانان را به يك كار مهم فرامىخواند ،