انكار مىكند و لجاجت مىورزد مىشناسد و كيفر او را دوزخ قرار مىدهد و چه بد جايگاهى است !
فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ .
مراد از « بيوت » در اينجا ، مساجد است و مقصود از بالا بردن اين مساجد ، ساختن آنهاست . پس از آنكه خداوند فرمود : خدا هركه را بخواهد بدان نور هدايت مىكند ، اكنون از مساجد ياد مىكند و اينكه ساختن آنها را اجازه داده است ؛ زيرا مؤمنان با خواندن نماز در بامداد و شامگاه ، آنها را آباد مىكنند .
يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ * رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِيتاءِ الزَّكاةِ .
تجارت و بيع در اينجا كنايه از مطلق عمل دنيوى است ؛ يعنى از هرنوعى كه باشد . خداوند [ از ميان اعمال دنيوى ] بدينسبب ، تنها از تجارت ياد كرده است كه سود آن بيشتر و در بازداشتن از ياد خدا از ساير اعمال نيرومندتر است . معناى آيه چنين مىباشد : مؤمنان در بازارها ، كشتزارها ، كارخانهها و ديگر جاها براى دنيا كار مىكنند و براى آخرت هم كارهايى انجام مىدهند . ازاينرو ، نماز مىخوانند ، روزه مىگيرند ، زكات مىدهند و به حج مىروند . نه دنيا آنان را از آخرت بازمىدارد و نه آخرت آنها را از دنيا . اينان به اين سخن خدا عمل مىكنند : « در آنچه خدايت ارزانى داشته ، سراى آخرت را بجوى و بهرهء خويش را از دنيا فراموش مكن » . « 1 »
يَخافُونَ يَوْماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَ الْأَبْصارُ .
اين جمله كنايه از وحشت و اندوه جنايتكاران است ، امّا پاكان از اندوه روز قيامت در امان مىباشند .
لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ ما عَمِلُوا .
خداوند پاداش كارهاى شايسته و خوبى را كه كردهاند مىدهد . امام على عليه السّلام فرمود : « هرگز به نيك نرسد ، مگر كسى كه آن را انجام داده و هيچكس به بدى كيفر داده نمىشود ، مگر كسى كه آن را مرتكب شده است » .
هامش
( 1 ) . قصص ( 28 ) آيهء 77 .