« خداوند ، محمّد صلّى اللّه عليه و إله را به حق برانگيخت و بر او كتاب فروفرستاد و از جمله آياتى كه خداوند فروفرستاد آيه رجم بود و ما آن را خوانديم و آن را درك كرديم و ياد گرفتيم » . در روايت ديگر از صحيح بخارى ، جلد نهم ، صفحهء 86 آمده است كه عمر بن خطاب گفت : « اگر مردم نمىگفتند : عمر در كتاب خدا افزوده ، هرآينه آيهء رجم را با دست خودم مىنوشتم » .
سؤال : خداوند در آيهء پانزدهم از سورهء نساء فرموده است : « و از زنان آنان كه مرتكب فحشا مىشوند ، از چهار تن از خودتان بر ضد آنها شهادت بخواهيد . اگر شهادت دادند ، زنان را در خانه محبوس داريد تا مرگشان فرارسد يا خدا راهى پيش پايشان نهد » . در اين آيه خداوند واجب كرده كه زن زناكار در خانه زندانى شود و از آن بيرون نيايد تا اينكه بميرد و يا خداوند راه ديگرى براى او قرار دهد . امّا خدا در آيهاى كه اينك ما در صدد تفسير آنيم واجب كرده كه اين زن شلاق زده شود . بنابراين ، چگونه مىتوان ميان مفهوم اين دو آيه را جمع كرد ؟
پاسخ : ما در تفسير آيهء نساء در جلد دوم گفتيم كه مراد از سخن خداوند : « يا خدا راهى پيش پايشان نهد » آن است كه خدا زندانى كردن در خانه را حكم هميشگى قرار نداده ، بلكه آن را براى يك دورهء محدود قرار داده و آنگاه قانون نهايى را وضع كرده است . اين حكم تا مدّتى ادامه داشت ، تا اينكه مجازات زندانى شدن در خانه نسخ گرديد و سنگسار شدن محصنه و تازيانه خوردن غير محصنه جاى آن را گرفت .
برخى از علما مىگويند : ما تنها زمانى به نسخ رو مىآوريم كه نص وارد شده و يا جمع ميان دو حكم غيرممكن باشد . درحالىكه فرض بر آن است كه شارع بر نسخ مجازات زندان تصريح نكرده و جمع ميان اين حكم و تازيانه زدن امكانپذير است .
بنابراين ، مفاد اين دو آيه چنين است : زن زناكار غير محصن بايد يكصد تازيانه بخورد و در خانه هم حبس شود .
ما در صورتى ديدگاه اين گوينده را قبول داريم كه ما را قانع سازد كه مراد از « سبيل »
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 648
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٦٤٨