لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ .
خدا اين سوره را آشكارا و روشن نازل كرد ، تا شما آن را بفهميد و بدان عمل كنيد .
الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ .
خطاب « اجلدوا » براى كسى است كه اجراى حدود را بهعهده دارد و او امام عليه السّلام و يا نائب او ، يعنى عالم عادل است .
ظاهر آيه نشان مىدهد كه هركس زنا كند ، بايد تازيانه زده شود ، خواه محصن ( داراى همسر ) باشد و خواه غير محصن ؛ به اين دليل كه وقتى الف و لام جنس بر سر مفرد داخل مىشود ، به معناى فراگير شدن است و تمام افراد را دربرمىگيرد . مقصود از ( محصن ) كسى است كه بالغ ، عاقل و داراى همسر باشد و نيز هرزمان كه بخواهد ، بتواند با همسرش آميزش كند . بنابراين ، اگر شخص نابالغ ، يا ديوانه ، يا هنوز ازدواج نكرده باشد و يا ازدواج كرده باشد ، امّا به همسرش دسترسى نداشته باشد و يا همسرش بيماريى داشته باشد كه مانع از آميزش او گردد ، چنين شخصى در حكم غير محصن است و در اينباره ، حكم مرد و زن با يكديگر تفاوت ندارد . از امام صادق عليه السّلام دربارهء معناى محصن سؤال شد ؟ امام عليه السّلام فرمود : « كسى كه همسرى داشته باشد كه اگر بخواهد بتواند بامدادان و شامگاهان با او آميزش كند ، او محصن است » .
اين ، چيزى است كه ظاهر آيه بر آن دلالت دارد ؛ يعنى شلاق زدن به زناكار ، خواه محصن باشد و خواه غير محصن ، لكن از طريق سنت متواتر و اجماع مذاهب اسلامى ثابت شده كه حكم زن و مرد محصن ( همسردار ) سنگسار كردن است ، تا اينكه بميرد . بنابراين ، شلاق براى زن و مرد غير محصن است ، امّا زن و مرد محصن بايد سنگسار شوند ؛ زيرا اين دو به وسيلهء سنّت قطعى و اجماع از عموم آيه خارج شدهاند .
حتّى در صحيح مسلم « 1 » و صحيح بخارى « 2 » آمده است كه عمر بن خطاب گفت :
هامش
( 1 ) . ص 107 ، قسمت اوّل از جزء دوم ، چاپ سال 1348 هجرى ( مترجم ) .
( 2 ) . ج 8 ، ص 209 ، چاپ سال 1377 هجرى .