خدا و از سوى او . برخى گفتهاند : اين آيه پاسخى است به مشركانى كه بتهايشان را با خون قربانىها آغشته مىكردند و ديوار كعبه را با آن آلوده مىساختند .
وَ لكِنْ يَنالُهُ التَّقْوى مِنْكُمْ .
سؤال : تقوا بدان معناست كه از آنچه خداوند بر تو حرام كرده پرهيز كنى و پاداش و سود اين كار ، تنها به خودت برمىگردد ، امّا خدا را نه فرمانبردارى فرمانبردار سود مىبخشد و نه گناه فرد گناهكار زيان مىرساند . بنابراين ، معناى سخن خداوند :
« و لكن پرهيزكارى شما به او مىرسد » چيست ؟
پاسخ : مراد از تقوا در اينجا خشنودى خداوند است ؛ زيرا تقواى بنده و خشنودى خدا از شخص باتقوا ملازم يكديگر است و يكى از ديگرى جدا نمىشود . بر اين اساس ، معناى سخن خداوند اين است : آنچه از قربانيان شما به خدا مىرسد آن است كه او از شما خشنود مىشود و بر شما خشمگين نمىگردد . در اين صورت ، جمله فوق بسان اين است كه شما به فرزندتان بگوييد : قبولى تو در امتحان موجب مىشود كه من از تو خشنود باشم و تو را دوست داشته باشم و اين تمام آن چيزى است كه از درس خواندن و قبولىات به من مىرسد .
كَذلِكَ سَخَّرَها لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ .
خداوند شتر را به تسخير بندگانش درآورد و به آنان ره نمايانيد كه با نحر كردن آن به ذات مقدس او تقرب بجويند ، تا با ستايش او تسبيح گويند ، علم و قدرت او را بزرگ بشمارند ، از مجازات او بترسند و به پاداش او اميدوار باشند .
وَ بَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ .
تمام نيكوكاران را مژده بده ، خواه آنان كه به وسيلهء قربانى كردن به خدا تقرب جستهاند و خواه آنان كه به وسيله ديگر ، زيرا انواع كار نيك آنقدر فراوان است كه قابل شمارش نمىباشد و بهترين آنها جهاد با طرفداران ستم و گمراهى است ، هرچند كه با گفتن سخن حق و عدالت باشد .