تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 457

مساهمون:

ص٤٥٧
امّا وقتى كه اندكى از اين عذاب را لمس كردند ، خوار گرديدند و تسليم شدند و گفتند :
« يا وَيْلَنا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ » .
نظير اين جمله در آيهء چهاردهم همين سوره بيان شد .

ميزان در روز قيامت و صاحب اسفار

وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ .
مراد از موازين در اين‌جا احكام و آيين خداست و معناى آيه چنين مىباشد : خداوند كردارهاى بندگان را با امر و نهى خود مقايسه مىكند . بنابراين ، كسى كه كارهايش را برطبق امر خدا و ترك آنها را برطبق نهى او انجام داده باشد ، از زمرهء كسانى خواهد بود كه ترازوى آنها سنگين است ؛ در غير اين صورت ، از كسانى خواهد بود كه ترازوىشان سبك مىباشد . از امام صادق عليه السّلام در مورد الموازين القسط پرسيده شد . امام عليه السّلام فرمود : مراد پيامبران و اولياى خداست ؛ يعنى احكام خداوند كه پيامبران و اولياى او براى بندگان مىرسانند و كيفر خداوند هم بر همين اساس است . ازاين‌رو ، به اندازهء دانهء خردل از پاداش نيكوكار كاسته نمىشود و چه‌بسا كه افزوده هم مىشود و همچنين به اندازهء دانهء خردل بر مجازات گناهكار افزوده نمىشود و البته ممكن است از آن كاسته هم مىشود .
« وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ » .
تعداد به هراندازه كه برسد ، ما نه چيزى را اشتباه مىكنيم و نه چيزى از ما ناپديد مىشود . ملّا صدرا در كتاب الاسفار مىگويد : « خدا قادر است تمام كردارهاى آفريدگان ، مقدار كارهاى نيك و بد و نيز پاداش و مجازات آنها را در يك لحظه برايشان آشكار سازد ؛ زيرا او سريع‌ترين حساب‌كنندگان است » . اگر كسانى كه تلاش مىكنند قرآن را بر دانش جديد تطبيق كنند به اين آيه توجه مىكردند ، هرآينه مىگفتند : نخستين منبع انديشه عقل الكترونى قرآن است . به بخش « قرآن و دانش جديد » در آغاز سورهء بقره رجوع كنيد . صاحب اسفار دربارهء معناى ميزان در روز قيامت سخن گفته و سخن را به درازا
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 457 | محمد جواد مغنية