باشد ايمان دارند و اگر غايب شود ، آنان به عقب برمىگردند و دين را برطبق خواستههاى خود تحريف مىكنند ، چنانكه در حال حاضر چنين اتفاق افتاده است .
فَأَخْلَفْتُمْ مَوْعِدِي .
پس از آنكه به من وعده داده بوديد كه بر دين خدا ثابتقدم مىمانيد ، از آن منحرف گشتيد .
قالُوا ما أَخْلَفْنا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنا .
اين جمله ، اعتراف آشكارى است از سوى آنان به اينكه آنان كافر و مرتد شدند و پيمان را نقض كردند ، آن هم تنها بدين بهانه كه اختيارى از خود ندارند و نمىتوانند از كفر ، نيرنگ و خيانت خوددارى كنند و گويى چنين آفريده شدهاند . آرى ، ماهيت اسرائيليان ، علاوه بر كارهايشان اينچنين از طريق گفتارها و لغزشهاى زبانشان آشكار مىشود .
وَ لكِنَّا حُمِّلْنا أَوْزاراً مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ .
مراد از « أوزار » در اينجا ، بارها مىباشد و مقصود از
« زِينَةِ الْقَوْمِ » ،
زيورهاى زنان فرعونى . بيشتر مفسّران گفتهاند : وقتى بنى اسرائيل دانستند كه به زودى از دريا مىگذرند و خداوند فرعون و سپاهيانش را غرق مىكند ، زنان فرعونى را فريب دادند و زيورهاى آنان را به بهانهء عروسى و ديگر عوامل ، امانت گرفتند و با خود بردند .
البتّه ، اين عمل ، از سرشت اسرائيليان و نيرنگهاى آنان براى به دست آوردن و گردآورى ثروت با هروسيلهء ممكن ، دور به نظر نمىرسد .
فَقَذَفْناها فَكَذلِكَ أَلْقَى السَّامِرِيُّ .
طبرى در تفسيرش مىگويد : بنى اسرائيل زيورهايى را كه با خود داشتند ، در داخل گودالى انداختند و سامرى نيز آنچه را همراه خود داشت در آنجا فروانداخت و همه را به شكل گوساله درآورد .
فَأَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَداً لَهُ خُوارٌ .
اين جمله در آيهء 148 سورهء اعراف ، جلد سوم تفسير شد .
فَقالُوا هذا إِلهُكُمْ وَ إِلهُ مُوسى فَنَسِيَ .
ضمير « قالوا » به سامرى و يارانش برمىگردد و ضمير « نسى » به موسى . معناى آيه چنين است : بنى اسرائيل گفتند : اين