وَ ما مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جاءَهُمُ الْهُدى وَ يَسْتَغْفِرُوا رَبَّهُمْ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ قُبُلًا .
مراد از هدى ، قرآن و دلايل روشن آن مىباشد و مراد از استغفار توبه و مقصود از سنة الاولين ، هلاك كردن است ، چنانكه براى قوم نوح ، لوط و ثمود رخ داد . معناى آيه چنين است : مشركان نمىخواهند به خدا ايمان بياورند و يا دربارهء ايمان بينديشند ، مگر هنگامى كه با يكى از دو كار ، روبهرو شوند : اوّل ، عذاب نابودكننده بر آنان فرود آيد ، چنانكه بر پيشينيان فرود آمد و در نتيجه ، زمانى ايمان آوردند كه سودى برايشان نداشت ؛ نظير فرعون كه زمانى كه به هلاكت و غرق شدن يقين حاصل كرد ، به خدا ايمان آورد . دوم ، عذاب را با چشمان خود و رودررو ببينند .
به بيانى ديگر پس از آنكه خداوند در آيهء پيشين ، بيان كرد كه او دلايل روشن ارائه داده و بيشتر مردم آنها را نپذيرفتند و تنها بدانها كافر شدند و با استفاده از باطل به جدال پرداختند ، اكنون در اين آيه مىگويد : آيات و هشدارها براى گروهى كه تنها در هنگام مرگ و يا وقتى كه به عذابى تهديد مىشوند كه آن را با چشمان خود مىبينند و يقين پيدا مىكنند كه اگر با پيامبران مخالفت كنند ، به ناچار اين عذاب بر آنها فرود مىآيد ، ايمان مىآورند ، سودى ندارد .
وَ ما نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ .
وظيفه پيامبران همين است كه فرمانبردار را به بهشت مژده دهند و گناهكار را از دوزخ بترسانند و اين معنا چندين بار تكرار شده است . به تفسير آيهء 165 سورهء نساء ، جلد دوم ، نگاه كنيد .
وَ يُجادِلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالْباطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ وَ اتَّخَذُوا آياتِي وَ ما أُنْذِرُوا هُزُواً .
خداوند ، حق را روشن گردانيده و آن را با گواهان و دلايل به اثبات رسانيده است ، لكن كافران به خصومت و جدال دربارهء آن پرداختند تلاش كردند كه آن را با ستيز و دروغها و ريشخند از بين ببرند . مقصود از ريشخند كردن آيات خدا تنها كسى