مىخواهيد و منهم براى فرزندم مىخواهم . . . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز اگر كسى راه گمراهى و هلاكت را مىپيمود ، غمگين مىشد و رنج مىكشيد ، همانگونه كه پدر از هلاكت فرزندش رنج مىبرد . در اين آيه ، خداوند پيامبرش را بر اثر اينكه وى دوست دارد كه بهسبب روى گردانيدن ديگران از حق و هدايت ، خود را هلاك سازد ، مورد عتاب قرار داده و به او فرموده است : به سبب آنان دلتنگ مباش . . . كه آنان بهسوى ما بر مىگردند و آنگاه حسابشان بر عهدهء ماست .
إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا .
واژهء زينت ، مقام ، ثروت و فرزندان را دربرمىگيرد و نيز هرآنچه را كه مردم براى آن يكديگر را به هلاكت مىرسانند و مىكشند . اين وسايل فريبدهنده ، همان سنگ محكى است كه ناپاك را از پاك جدا مىكند . بنابراين ، هركس در بهرهگيرى از آنها بهاندازهء سهم خويش قناعت و با زحمت و تلاش خود زندگى كند ، او انسان بزرگوار و پاك است و هركس كه تلاش كند ، هرچيزى را براى خودش احتكار كند و از هر طريق و به حساب ديگران زندگى نمايد هرچند از راه برافروختن آتش جنگها و فتنهها باشد ، او تجاوزگر و گناهكار بهشمار مىرود . آزمايش مردم بهوسيلهء زينت زمين ، بدين معناست كه از اين طريق ، نحوهء عملكردها و كردارهايشان مشخص شود ، كردارهايى كه موجب پاداش و يا مجازات مىشوند . در اينباره ، در تفسير آيهء 94 سورهء مائده ، در بخش « معناى آزمايش خداوند » ، جلد سوم ، به تفصيل سخن گفتيم .
وَ إِنَّا لَجاعِلُونَ ما عَلَيْها صَعِيداً جُرُزاً .
ضمير « عليها » به زمين برمىگردد . صعيد ، يعنى خاك . الجرز ، يعنى زمينى كه گياهى در آن نمىرويد و معناى آيه چنين است : هر چيزى بر روى زمين از بين رفتنى است و خوشبخت كسى است كه خدا را فرمان برد و بدبخت كسى است كه فريب هوسهاى نفسانىاش را بخورد .