تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ ( روزگار ) ( فارسى ) — صفحة 806

مساهمون:

ص٨٠٦

عافيت :

سلامتى ، امنيت ، آسودگى ، عاقبت به خيرى .

عافيت‌سوز :

سوزنده‌ى عافيت ، از بين برنده‌ى آسايش و سلامتى و امنيت .

عافيت‌كش :

كشنده‌ى عافيت ، نابودكننده‌ى آسودگى و عاقبت به خيرى .

عاقبت :

سرانجام ، فرجام ، پايان .

عالم‌آرا :

آراينده‌ى عالم . زينت‌بخش جهان ، آنچه جهان به وسيله‌ى آن آراسته مىشود .

عالم امر :

جهان معنا ، ملكوت ، عالم فرشتگان .

عالىمشرب :

صاحب مرام و مسلك عالى ، بلندمرتبه .

عام :

عامى ، بىسواد ، فرد عادى ، جاهل و نادان . ( غزل 182 )

عبارت :

سخن ، كلام ، بيان ، طرز بيان ، شيوه‌ى اداى سخن .

عبوس :

ترش‌رويى ، گرفتگى ، اخم‌آلود بودن . ( در معنى وصفى نيز به كار مىرود : خمر ، ترش‌رو . )

عبير :

ماده‌ى خوش‌بوى مركب از مشك و گلاب و صندل و زعفران .

عبيرآميز :

آميخته به بوى عبير ، خوشبو ، معطّر .

عتاب :

خشم ، سرزنش ، ناز .

عتيب :

سرزنش ، خشم ، ( ممال عتاب است ) .

عجب :

خودبينى ، نخوت ، تكبّر .

عجوز :

( - عجوزه ) ، پيرزن ، زن كهن سال .

عدل :

ميزان ، دقيق ، پر . ( جام عدل / غزل 186 )

عدم :

نيستى .

عدن :

جاويد ، هميشگى ، پر از خوشىها و نعمت‌ها .

عدن :

ناحيه‌اى در جنوب غربى شبه جزيره‌ى عربستان كه مرواريدهاى آن معروف است .

عدو :

دشمن .

عذار :

گونه ، رخسار ، چهره . ( در اصل ، مويى است كه بر چهره مىرويد . )

عذب :

گوارا ، شيرين ، خوش .

عراق :

نام سرزمين و ناحيه ، نيز نام آهنگى در موسيقى قديم .

عراقى :

منسوب به عراق ، نام آهنگ و پرده‌اى در موسيقى .

عربده كردن :

ستيزه ، جدل ، نزاع . ( غزل 136 )

عرش :

تخت ، آسمان .

عرصه :

ميدان ، ساحت ، صحن ، حياط .

عرض :

عرضه ، نمايش ، نمودن .

عرض :

ناموس ، آبرو ، شرف .

عرضه دادن :

بيان كردن ، گفتن ، نمودن ، اظهار كردن .

عرق‌چين :

نوعى كلاه نازك پارچه‌اى كه از زير كلاه يا به تنهايى بر سر مىگذارند .

عروج :

صعود ، بالا رفتن .

عزّ :

بزرگى ، عزّت ، عظمت .

عزّت :

عزيز و گرامى بودن ، عظمت .

عزلت :

گوشه‌نشينى .