تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ديوان حافظ ( روزگار ) ( فارسى ) — صفحة 803

مساهمون:

ص٨٠٣

صواب :

درست ، صحيح . مقابل خطا .

صوت :

آهنگ ، آواز ، صدا .

صورت بستن :

تصوير كردن ، نقش كردن ، پديد آوردن ، تصور كردن ( غزل 94 ) .

صورتگر :

نقاش .

صوف :

پشم ، لباس پشمينه ، جامه‌ى صوفيانه .

صوفى :

پشمينه‌پوش ( صوف ، يعنى پشم ) پيرو طريقه‌ى تصوف ، سالك ، عارف .

صوفى :

سالك ، آن كه به هيئت اهل طريقت درآيد .

صوفىسوز :

آنچه صوفى را بسوزاند و پخته كند و از خامى برهاند . ( شراب تلخ صوفىسوز / 356 )

صومعه :

معبد ، دير . در حافظ ، محل اقامت و عبادت صوفيان رسمى و پيروان آنان و سخت مورد انتقاد حافظ است . از ديد حافظ ، صومعه محل سالوس و رياكارى و دقيقا نقطه مقابل دير مغان است .

صومعه داران :

صوفيان صومعه‌نشين ، صاحبان و اداره‌كنندگان صومعه .

صهبا :

شراب .

صهيب :

صهيب بن سنان ، رومى از صحابه‌ى پيامبر اسلام كه به پرهيزگارى و شدت تقوا شهره بوده است .

صيام :

روزه .

صيت :

شهرت ، آوازه .

صيد حرم :

پرنده يا جانورى كه در محدوده‌ى مكان‌هاى مقدس يا كعبه پرواز مىكند و صيد كردن آن‌ها عرفا جايز نيست و اين پرندگان ، معمولا از شكار شدن مصون هستند .

صيقلى :

براق ، شفاف ، صاف ، زدوده .

ض

ضايع شدن :

باطل شدن ، از بين رفتن .

ضعيف راى :

ناتوان انديشه ، ضعيف عقل .

ضلالت :

گمراهى .

ضمان :

بر عهده گرفتن ، ضمانت كردن ، پذيرفتن .

ضمير :

باطن ، درون ، خاطر ، ذهن .

ط

طارم ( - تارم ) :

خانه‌ى چوبين ، كنايه از آسمان . ( طارم فيروزه ، طارم كبود )

طاق :

تك ، در مقابل جفت ، سقف محدّب ، ايوان ، آسمانه .

طاق سپهر :

سقف آسمان .

طالح :

بدكار ، بدكردار .

طالع :

بخت و اقبال . در اصل طلوع‌كننده و برآينده . برجى كه هنگام ولادت از افق طلوع مىكند . ستاره‌ى بخت .

طامات :

خودنمايى ، خودفروشى ، در اصل ، سخنان پراكنده و معارفى كه صوفيان بر زبان رانند و در ظاهر گزافه به نظر آيد .