هرگاه زيد زن خود را طلاق دهد او را بگيرد ، براى اينكه اين سنت جاهليت كه پسر خوانده را حكم پسر بار نموده و به او ارث ميدادند و ازدواج زن او را ، پس از طلاق حرام و ننگ ميدانستند از ميان ببرد ، وقتى اين سخن را بزيد ميگفت اين امر الهى را ( نكاح كردن زينب پس از طلاق او ) در نفس خود پنهان ميداشت و از اين ميترسيد كه مردم بگويند : زن پسرخواندهاش را بزنى گرفته است .
و بالاخره چون زيد زينب را طلاق داد و عدّهاش سر آمد رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلّم بدستور حقتعالى او را ازدواج نمود تا اين حكم جاهليت را نسخ كند و اين امرى را كه مردم ننگ ميدانستند خود ابتداء به آن مبادرت كند تا براى ديگران ننگ نباشد ، با اين معنائى كه ذكر شد در آيه مزبور هيچ ايرادى متوجه رسول خدا نيست .
نهم آيه شريفه ،
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ
« 1 »
اين آيه طبق اخبارى كه از عامه و خاصه رسيده در مورد تبليغ خلافت على عليه السّلام در غدير خم نازل شده ، و چون امر سياسى بوده است تأخير آن تا زمان مقتضى مانعى نداشته و لذا رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلّم تا رسيدن بغدير خم آن را بتأخير انداخت ولى چون غدير خم مفرق الطريق بود كه از آنجا مردم پراكنده ميشدند لذا جبرئيل نازل شده و عرض كرد ديگر صلاح در تاخير اين حكم نيست و براى اهميت آن اين آيه را خوانده ( كه اگر اين حكم را نرسانى تبليغ رسالت نكردهاى ) .
و چون اين امر مخالف اغراض فاسده جماعتى بود و به اين جهت در صدد قتل پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم بودند خداوند او را وعده حفظ از شر آنها داده است ، و شرح و تفصيل اين آيه در امامت بيايد ان شاء اللّه .
هامش
( 1 ) سوره مائده آيه 17