و ايضا تجويز كردهاند نوحهء زنان را در ماتمها اگر دروغ نگويند و استثناء اينها نيز خالى از قوت نيست چون احاديث معتبره نيز در اينها وارد شده است و ابن ادريس و بعضى از علما همه اينها را حرام ميدانند و ترك همه احوط است و احاديثى كه در باب مدح صوت حسن وارد شده است دلالت بر جواز غنا ندارد زيرا كه بسيار است كه جوهر آواز كسى خوشآيند است هر چند تحريرى در آن نباشد و همچنين گاه هست كه قرآن و دعا را به نحوى ميخوانند كه ترجيع ظاهرى ندارد و موجب حزن مىشود و آن قصورى ندارد و احاديثى كه در باب خواندن قرآن بحزن و صوت حسن وارد شده است ممكن است كه محمول بر اين باشد و آنچه تصريح بترجيع و غناء در آن وارد شده
است محمول بر تقيه است زيرا كه بعضى از علماى سنيان و صوفيه ايشان غناء را در قرآن و ذكر حلال بلكه مستحب ميدانند .
و خلافى نيست ميان علماى شيعه در حرمت استعمال آلات لهو مانند طنبور و عود و ناى و دف و امثال اينها اما در كبيره بودن اينها خلاف است و كسى كه غناء را كبيره داند اينها را بطرق اولى كبيره ميداند و بعضى از علماء دف بىسنج را در عروسى و ختنه كردن تجويز كردهاند و بعضى مطلقا حرام ميدانند و اين احوط است و انواع قمار همه حرام است و بعضى كبيره ميدانند مانند نرد و شطرنج و تخم بازى و گردكان بازى و هر چه در آن گروبندى باشد مگر در شمشير بازى و اسب دوانيدن و اشتر و استردوانى و الاغدوانى و فيلدوانى و تيراندازى و در قمارهائى كه نهى آنها بخصوص وارد شده است مانند شطرنج و نرد و اربعة عشر حرام است ياد گرفتن آنها و ياد دادن و بازى كردن آنها هر چند گرونبندند و ظاهر جمعى آنست كه تخم بازى و گردكان بازى و قاب بازى نيز چنين است كه بدون گرو حرام است و خالى از قوتى نيست و ظاهر اخبار آنست كه بازى نرد و شطرنج كبيره است و يحيى بن سعيد در جامع گفته است حلال نيست نظر كردن بنرد و شطرنج و سلام كردن بر كسى كه بازى كند باينها و در حديث صحيح منقولست از حضرت صادق عليه السّلام كه فروختن شطرنج حرام است و قيمتش را حرام است خوردن و نگاهداشتن آن كفر است و بازى آن شركست و سلام كردن بر كسى كه بازى مىكند معصيت كبيره هلاككننده است و كسى كه بازى مىكند و دست در ميان آن گذارد چنانست كه دست در ميان گوشت خوك برده باشد و نمازش مقبول نيست تا دستش را بشويد و كسى كه نظر به آن كند چنانست كه در فرج مادرش نظر كرده است و كسى كه نظر كند به آن در حال بازى كردن و سلام كند بر بازىكننده در آن حالت در گناه مساويند و كسى كه بنشيند به قصد بازى كردن جاى خود را در جهنم مهيا داند و اين زندگانى باعث حسرت او باشد در قيامت
حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 588
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٨٨