حصارى است در ميان بهشت و جهنم چنانچه در جاى ديگر فرموده كه در ميان بهشت و جهنم سورى و حصارى ميزنند كه درى دارد و ظاهر آن در رحمت است كه جانب بهشت باشد و باطنش از قبل آن عذاب است كه طرف جهنم باشد و بعضى گفتهاند اعراف كنگرهها و بالاى آن حصار است و بعضى گفتهاند صراط است و اول اشهر و اظهر است و ايضا خلاف است در مردانى كه در اعراف ميباشند بعضى گفتهاند كه حسنات و سيئات ايشان برابر است و حسنات ايشان مانع است از آنكه بجهنم روند و گناهان ايشان مانع است ميان ايشان و بهشت پس ايشان را در اين موضع گذاشتهاند تا حكم كند خدا ميان ايشان به آنچه خواهد پس ايشان را داخل بهشت ميكنند و بعضى گفتهاند ملائكهاند به صورت مردان كه اهل بهشت و جهنم را ميشناسند و خازنان بهشت و جهنم هر دو هستند يا حافظان اعمالند كه گواهند در آخرت بر مردم و بعضى گفتهاند نيكان و بهترين مؤمنانند و ثعلبى از ابن عباس روايت كرده است كه اعراف موضع بلندى است بر صراط كه على و جعفر و حمزه و عباس در آنجا ميباشند و دوستان خود را ميشناسند بسفيدى رو و دشمنان خود را بسياهى رو و احاديث بسيار از ائمه وارد شده است كه مائيم اصحاب اعراف كه ميشناسيم هر كسى را بسيماى او و هر كه ما را ميشناسد و ما او را ميشناسيم او را داخل در بهشت ميكنيم و هر كه شيعهء ما نيست و ما او را نمىشناسيم او را داخل در جهنم ميكنيم و در روايات ديگر وارد شده است كه در اعراف جمعى از مستضعفين عامه و مرجون لامر اللّه و فساق شيعه كه حسنات و سيئات ايشان برابر
باشد خواهند بود و مقتضاى جمع بين الاخبار آنست كه اصحاب اعراف كه حاكم در اعرافند رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و ائمهء هدى خواهند بود كه مؤمنان حقيقى را اول مرتبه روانهء بهشت ميگردانند و از صراط ميگذرانند و دشمنان خود و كفار و مخالفان متعصب را بجهنم ميفرستند و جمعى از فساق شيعه و مستضعفان عامه كه بعد از اين مذكور خواهد شد ان شاء اللّه اهل اعرافند كه ايشان موقوف ميمانند در اعراف و آخر جميع ايشان بشفاعت حضرت رسالت و اهل بيت او داخل بهشت ميشوند و يا بعضى از ايشان كه قابل شفاعت هستند داخل بهشت مىشوند و بعضى هميشه در اعراف ميمانند و هر دو محتمل است چنانچه ابن بابويه در رساله عقايد گفته است كه اعتقاد ما در اعراف آنست كه حصارى است در ميان بهشت و جهنم و بر آن مردان چند هستند كه هر كس را مىشناسند بسيماى ايشان و آن مردان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم و اوصياء اويند كه داخل بهشت نميشود مگر كسى كه ايشان را شناسد و ايشان او را شناسند و داخل جهنم نمىشود مگر كسى كه ايشان را نشناسد و ايشان او را نشناسند و مرجون لامر اللّه نيز در اعراف خواهند بود يا عذاب خواهد كرد خدا ايشان را يا توبه خواهد كرد بر ايشان يعنى گناه ايشان را خواهد آمرزيد
حق اليقين ( فارسى ) — صفحة 532
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٣٢