چگونه دانستى اين را ميگويد امرى بود كه خدا هدايت كرد مرا به آن و مرا به آن ثابت داشت به او گويند بخواب خوابى كه خيالات پريشان در آن نباشد مانند خواب نو داماد پس درى از بهشت به روى او بگشايند كه از شميم بهشت و گلهاى آن به او ميرسد پس ميگويد پروردگارا زود قيامت را برپا كن و قائم گردان شايد باهل و مال خود برگردم و از كافر ميپرسند كه كيست پروردگار تو گويد خدا ميگويند پيغمبر تو كيست گويد محمد ( ص ) ميگويند دين تو چيست ميگويد اسلام ميگويند از كجا دانستى ميگويد از مردم شنيدم كه ميگفتند من گفتم پس گرزى بر او زنند كه اگر جن و انس همه جمع شوند تاب او را نداشته باشند پس ميگدازد چنانچه قلعى ميگدازد پس روح را برمىگردانند و دل او را در ميان دو لوح از آتش ميگذارند پس ميگويد پروردگارا قيامت را دور گردان مؤلف گويد اين حديث دلالت مىكند بر اينكه ايمان سنيان به خدا و رسول باعتبار عدم ايمان بائمهء حق و توسل بايشان ظنى و تقليدى و بىثبات است چنانچه در كتاب حسين بن سعيد بسند معتبر از سليمان خالد منقولست كه گفت از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدم از آنچه
ملاقات مىكند او را صاحب قبر فرمود دو ملك هستند كه ايشان را منكر و نكير ميگويند مىآيند بنزد صاحب قبر و از او سؤال ميكنند از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه آيا حق بود اگر از اهل شك است ميگويد نميدانم ميشنيدم كه مردم ميگفتند كه رسول خدا هست نميدانم كه حق بود يا دروغ پس بر او ضربتى ميزنند كه اهل سماوات و زمين بشنوند مگر مكلفان و اگر صاحب يقين است نميترسد و ميگويد شهادت مىدهم كه او رسول خدا بود آمد با هدايت و دين حق پس جاى خود را در بهشت ميبيند و قبر او را فراخ ميگردانند و مىگويند بخواب رو در نهايت استراحت و نيكوئى و ابن بابويه از حضرت امام رضا عليه السّلام روايت كرده است كه چون مؤمن بميرد مشايعت ميكنند جنازهء او را هفتاد هزار ملك تا قبر او و چون او را داخل قبر كنند منكر و نكير مىآيند و او را مىنشانند و ميگويند كيست پروردگار تو و چيست دين تو و كيست پيغمبر تو ميگويد پروردگار من خداست و محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پيغمبر من است و دين اسلام دين من است پس ميگشايند قبر او را به قدر آنچه ديدهء او كار كند و طعام از براى او از بهشت مىآورند و داخل ميگردانند بر او نسيم و گل بهشت را و اين است معنى قول حقتعالى
فَأَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ فَرَوْحٌ وَ رَيْحانٌ
يعنى در قبر و
جَنَّةُ نَعِيمٍ
يعنى در آخرت و چون كافر بميرد مشايعت ميكنند او را هفتاد هزار ملك از زبانيه جهنم تا قبر او سوگند ميدهد حاملان جنازهء خود را كه او را برگردانند بصدائى كه همه چيز ميشنوند به