رحمت و نعمتهاى او نباشند و در نعمت و عافيت و رخا ، و در شدّت و مصيبت و بلا ، بر حَسَب مدّعا بعد از قيام به مراسم نماز و لوازم نياز ، دست دعا به درگاه بىنياز بر آورند كه به اجابت ، قرين گردد .
يا فتح ابواب آسمان كنايه است از دخول بهشت جاودان بر سبيل عموم به تخصيص ادلّهء عقليه كه دالّ است بر اين كه مؤمن را بر ايمان ثواب [ ابد ] باشد واحباط باطل است ، پس لا محاله بايد ما را به ثواب ايمان به بهشت برد و از آتش جهنّم رستگارى دهد .
وَأَ لْبِسْنِيَ اللَّهُمَّ مِنْ أَ فْضَلِ خِلَعِ الْهِدَايَةِ وَالصَّلَاحِ
يعنى : و بپوشان مرا ، بارخدايا ، از بهترين خلعتها و جامههاى راه نمودن و توفيق دادن و شايستگى كه اداى واجبات و حقوق ناس بكنم و اوامر را به عمل آورده ، ترك مناهى بكنم . پس لُبس خلعتهاى هدايت لازم دارد ، خلع امراض عقايد باطله و اعتقادات فاسده را ، و ممكن است مراد از صلاح ، توبه باشد بدليل قوله تعالى :
« وَ تَكُونُوا مِنْ بَعْدِهِ قَوْماً صالِحِينَ »
( 1 ) أي : تائبين يعنى : بپوشان ، بار خدايا ، مرا بهترين خلعتهاى توبه و انابه را . و فقرهء شريفه ، دليل است بر اين كه هدايت از دو وجه است : يكى طلب معرفت و عبادت ، دويم طلب توبه . پس هر دو را طلب نموده و اين ، متضمّن است تحصيل جميع خيرات را و دفع تمام مضرات را .
وَأَغْرِسِ اللَّهُمَّ بِعَظَمَتِكَ فِي شِرْبِ جَنانِي يَنَابِيعَ الْخُشُوعِ
غَرَس : درخت نشاندن .
شِرب : بهره وانتفاع يافتن از آب و آشاميدن .
جِنان : دل ، و قلب را به جهت آن جِنان گويند كه در سينه مستور است ، و اضافهء شُرب به جِنان ، بيانى است .
هامش
( 1 ) . يوسف ، آيهء 9 .