ميراث حديث شيعه — صفحة 133
صنعت مُدبّر ليل و نهار كه با عدم تَلَمُّذ و تذكار و اعوان و انصار بر همهء اهل روزگار تَفَوُّق يافت و بر ايشان غالب گرديد و حق را ظاهر گردانيد و پرتو نور و ضيا بر عالميان انداخت و به معرفت مَبدء و مَعاد ، ارشاد نمود و لمعات اشراق نور هدايت او بر اهل هر ديار و ادوار تافت . و مؤيّدات بر اين معنى بسيار است . ( 1 ) ( 1 ) . ونعم ما قال : شد به دنيا رخش چراغ افروز * شب ما گشت از التفاتش روز باز فردا چراغ افروزد * كه از آن ، جرِم عاصيان سوزد . از جمله ، قوله تعالى : « وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها * وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها * وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها » ( 2 ) ( 2 ) . شمس : 1 - 3 . يعنى ؛ سوگند به آفتاب و تابش آن ، و سوگند به ماه ، چون پى آفتاب رود ، و سوگند به روز ، چون روشن گردانَد زمين را . در تفسير محمّد بن عبّاس ، روايت است از مجاهد ، از ابن عبّاس كه گفت : مراد به « وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها » پيغمبر صلى الله عليه و آله است و به « وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها » على بن ابىطالب عليه السلام است و به « وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها » امام حسن و امام حسين عليهما السلام اند . ( 3 ) ( 3 ) . ومؤيد اين معنى نيز مىتواند بود : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً * وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنِيراً » يعنى : اى پيغمبر برگزيده ، ما فرستاديم تو را گواه بر تصديق و تكذيب امت و مژده دهنده به رحمت ، و بيم كننده از عقوبت ، و خوانندهء بندگان به پرستش ما به فرمان ما ، و چراغى روشن كه به واسطهء ضوء نور ، تو كفر ظلمتْ محو شود و تاريكى ضلالت به نور هدايت تو مبدّل گردد . « منه » . و باز مؤيّد اين معنى است خبرى كه در طريقين از رسول خدا مروى است كه : من در ميان شما مانند آفتابم و على [ بن ابىطالب ] مانند ماه ، چون آفتاب غائب شود به ماه هدايت جوييد و به وسيلهء او راه راست نجات طلبيد . و در خبر ديگر از حضرت صادق عليه السلام روايت است كه گفت : مراد به سماء در : « وَ السَّماءِ وَ ما بَناها » ( 4 ) ( 4 ) . شمس ، آيهء 5 . رسول خداست كه خورشيد سپهر رسالت و فلكِ آفتاب